ບົດລາຍງານໃໝ່ຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດເຕືອນ ການເຕີບໂຕຢ່າງກ້າວກະໂດດຂອງປັນຍາປະດິດ (AI) ຈະເຮັດໃຫ້ໂລກປະເຊີນວິກິດຂາດແຄນໄຟຟ້າ, ນ້ຳ ແລະ ທີ່ດິນຢ່າງໜັກພາຍໃນປີ 2030 ພ້ອມທັງສ້າງຄວາມເຫຼື້ອມລ້ຳ ແລະ ເພີ່ມຂີ້ເຫຍື້ອເອເລັກໂຕຣນິກມະຫາສານ.
ຫຼາຍຄົນອາດມອງວ່າປັນຍາປະດິດ (AI) ມີຕົວຕົນຢູ່ພຽງແຕ່ໃນໂລກດິຈິຕອນ, ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ບົດລາຍງານຈາກສະຖາບັນມະຫາວິທະຍາໄລສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການຈັດການນ້ຳ, ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສຸຂະພາບ (UNU-INWEH) ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ AI ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຊອບແວຣ໌. ເບື້ອງຫຼັງຂອງໂມເດວ ແລະ ບໍລິການອອນລາຍທັງໝົດຄືເຄືອຂ່າຍສູນຂໍ້ມູນ (Data Center), ລະບົບພະລັງງານ ແລະ ລະບົບຕ່ອງໂສ້ອຸປະທານຮາດແວຣ໌ຂະໜາດໃຫຍ່ ທີ່ຕ້ອງການຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຢ່າງມະຫາສານ. ຫາກປາສະຈາກການຄຸ້ມຄອງທີ່ມີປະສິດທິພາບ, ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງ AI ຈະຍິ່ງສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ຂະຫຍາຍຊ່ອງຫວ່າງຄວາມເຫຼື້ອມລ້ຳທົ່ວໂລກ ແລະ ຍູ້ພາລະທາງສິ່ງແວດລ້ອມໄປສູ່ພາກພື້ນທີ່ອ່ອນແອທີ່ສຸດ.
ບົດລາຍງານຍັງເຕືອນອີກວ່າ ການວັດແທກຜົນກະທົບທາງສິ່ງແວດລ້ອມຂອງ AI ບໍ່ຄວນເບິ່ງພຽງແຕ່ການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວເທົ່ານັ້ນ.
ເຖິງແມ່ນວ່າການໃຊ້ໄຟຟ້າຈະເປັນບັນຫາຫຼັກ, ແຕ່ການບໍລິໂພກນ້ຳ ແລະ ການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກໍເປັນປັດໄຈສຳຄັນທີ່ມັກຈະຖືກມອງຂ້າມໃນການປະເມີນຄວາມຍືນຍົງ. ການເພິ່ງພາພຽງຕົວຊີ້ວັດດຽວ ເຊັ່ນ ຄາບອນ ອາດປົກປິດຕົ້ນທຶນທາງສິ່ງແວດລ້ອມອື່ນໆ ໂດຍສະເພາະເມື່ອນະໂຍບາຍພະລັງງານຖືກປ່ຽນແປງເພື່ອລຸດການປ່ອຍຄາບອນ ແຕ່ພັດໄປເພີ່ມແຮງກົດດັນຕໍ່ແຫຼ່ງນ້ຳ ຫຼື ທີ່ດິນແທນ.
ພາຍໃນທ້າຍທົດສະວັດນີ້, ສູນຂໍ້ມູນທີ່ຂັບເຄື່ອນ AI ທົ່ວໂລກອາດຈະໃຊ້ໄຟຟ້າສູງເຖິງ 945 ເທຣາວັດໂມງຕໍ່ປີ ເຊິ່ງທຽບເທົ່າກັບການໃຊ້ໄຟຟ້າຂອງປະເທດປາກີສະຖານ, ບັງກະລາເທດ ແລະ ໄນຈີເຣຍ ລວມເຂົ້າກັນ.
ຫາກນັບອຸດສາຫະກຳ AI ເປັນປະເທດໜຶ່ງ, ມັນຈະກາຍເປັນຜູ້ບໍລິໂພກໄຟຟ້າລາຍໃຫຍ່ອັນດັບ 6 ຂອງໂລກ. ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ຄວາມຕ້ອງການນ້ຳອາດພຸ່ງສູງເຖິງ 9.3 ລ້ານລ້ານລິດ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການຫຼໍ່ເຢັນເຊີບເວີ ແລະ ສະໜັບສະໜູນການຜະລິດໄຟຟ້າ.
ປະລິມານນ້ຳມະຫາສານນີ້ ທຽບເທົ່າກັບຄວາມຕ້ອງການນ້ຳໃຊ້ຂັ້ນພື້ນຖານຕໍ່ປີສຳລັບປະຊາກອນເຖິງ 1.3 ຕື້ຄົນໃນອະນຸພາກພື້ນຊາຮາຣາອາຟຣິກາ.
ກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າການຝຶກອົບຮົມໂມເດວ AI ຄືຂັ້ນຕອນທີ່ກິນພະລັງງານຫຼາຍທີ່ສຸດ, ບົດລາຍງານພົບວ່າ ການນຳໃຊ້ AI ໃນຊີວິດປະຈຳວັນກວມເອົາເຖິງ 80-90% ຂອງຄວາມຕ້ອງການພະລັງງານທັງໝົດ. ການສ້າງຮູບພາບໜຶ່ງຮູບອາດໃຊ້ພະລັງງານຫຼາຍກວ່າການປະມວນຜົນຂໍ້ຄວາມທຳມະດາເຖິງ 1,000 ເທົ່າ ແລະ ການສ້າງວິດີໂອສັ້ນອາດໃຊ້ພະລັງງານຫຼາຍກວ່າເຖິງ 200,000 ເທົ່າ.
ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມພະຍາຍາມຫັນໄປໃຊ້ພະລັງງານໝູນວຽນ, ແຕ່ການແກ້ໄຂບັນຫາໜຶ່ງອາດສ້າງອີກບັນຫາໜຶ່ງຕາມມາ. ຕົວຢ່າງ: ການປ່ຽນຈາກຖ່ານຫີນມາເປັນພະລັງງານຊີວະພາບ ອາດລຸດການປ່ອຍຄາບອນໄດ້ເຖິງ 70%, ແຕ່ພັດເຮັດໃຫ້ການໃຊ້ນ້ຳເພີ່ມຂຶ້ນ 30 ເທົ່າ ແລະ ໃຊ້ພື້ນທີ່ດິນເພີ່ມຂຶ້ນເຖິງ 100 ເທົ່າ. ດັ່ງນັ້ນ, ພະລັງງານໝູນວຽນອາດເຮັດໃຫ້ AI ເບິ່ງຄືວ່າສະອາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງ ມັນອາດຍ້າຍພາລະທາງສິ່ງແວດລ້ອມໄປຍັງພື້ນທີ່ອື່ນ.
ປະຈຸບັນມີພຽງແຕ່ 16% ຂອງປະເທດທົ່ວໂລກທີ່ມີສູນຂໍ້ມູນ AI ສະເພາະ, ໂດຍ 90% ກະຈຸກຕົວຢູ່ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ຈີນ ໃນຂະນະທີ່ຫຼາຍກວ່າ 150 ປະເທດຍັງຂາດແຄນໂຄງລ່າງພື້ນຖານນີ້. ບັນຫານີ້ສ່ຽງທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຄວາມເຫຼື້ອມລ້ຳທາງດິຈິຕອນຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ. ອີກໜຶ່ງວິກິດທີ່ກຳລັງຕາມມາຄື ຂີ້ເຫຍື້ອເອເລັກໂຕຣນິກຈາກຮາດແວຣ໌ AI ທີ່ຄາດວ່າຈະສູງເຖິງ 2.5 ລ້ານໂຕນຕໍ່ປີພາຍໃນປີ 2030 (ທຽບເທົ່າກັບຫໍໄອເຟວ 250 ຫໍ), ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ມັກຈະຖືກຖິ້ມລົງໃນປະເທດທີ່ມີລາຍໄດ້ຕ່ຳ ທີ່ຍັງຂາດລະບົບການຈັດການຂີ້ເຫຍື້ອທີ່ປອດໄພ. ຜົນກະທົບເຫຼົ່ານີ້ເລີ່ມປາກົດໃຫ້ເຫັນແລ້ວໃນຫຼາຍພື້ນທີ່ ເຊັ່ນ: ໃນປະເທດອຽກລັງທີ່ສູນຂໍ້ມູນກິນໄຟຟ້າເຖິງ 21% ຂອງປະເທດ, ລວມເຖິງການປະທ້ວງໃນອູຣູກວາຍ ແລະ ເມັກຊິໂກ ທີ່ປະຊາຊົນກັງວົນວ່າສູນຂໍ້ມູນຈະຍາດແຍ່ງນ້ຳສະອາດໄປຈາກຊຸມຊົນໃນຊ່ວງໄພແຫ້ງແລ້ງ.
#AI #Sustainability #Environment #TechNews #DataCenters #ClimateChange #FutureOfTech #ປັນຍາປະດິດ #ເຕັກໂນໂລຊີ #ສິ່ງແວດລ້ອມ
