ວິກິດການຝຣັ່ງເສດ, ປະທ້ວງທົ່ວປະເທດ ຮຽກຮ້ອງປະຕິຮູບ ເສດຖະກິດ ແລະ ການສຶກສາ
ປະເທດຝຣັ່ງເສດພວມປະເຊີນກັບວິກິດການຄວາມບໍ່ສະຫງົບທາງສັງຄົມຄັ້ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດອີກຄັ້ງໜຶ່ງໃນປະຫວັດສາດຮ່ວມສະໄໝ ເມື່ອປະຊາຊົນຫຼາຍກວ່າເຄິ່ງລ້ານຄົນ ໄດ້ລວມຕົວອອກມາຊຸມນຸມປະທ້ວງທົ່ວປະເທດ ເພື່ອຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານເລັ່ງແກ້ໄຂບັນຫາຄ່າຄອງຊີບທີ່ສູງຂຶ້ນ, ຄວາມເຫຼື້ອມລ້ຳທາງສັງຄົມ ແລະ ວິກິດການໃນລະບົບການສຶກສາ.
Reuter ລາຍງານວ່າ ເຫດການປະທ້ວງຄັ້ງນີ້ໄດ້ກະຈາຍຕົວໄປຫຼາຍກວ່າ 110 ຈຸດທົ່ວປະເທດ ໂດຍມີຕົວເລກຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມປະເມີນຢູ່ລະຫວ່າງ 550,000 ຫາ 800,000 ຄົນ. ສິ່ງທີ່ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການຮຽກຮ້ອງສິດທິຂັ້ນພື້ນຖານ ໄດ້ບານປາຍກາຍເປັນຄວາມຮຸນແຮງທີ່ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງໜັກໜ່ວງຕໍ່ຊັບສິນຂອງລັດ ແລະ ອາຄານປະຫວັດສາດ, ພ້ອມທັງນຳໄປສູ່ການຈັບກຸມຜູ້ກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍແລ້ວຫຼາຍກວ່າ 1,200 ຄົນ.
ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງກະແສຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃນຄັ້ງນີ້ ແມ່ນກໍ່ຕົວຂຶ້ນຈາກກຸ່ມນັກຮຽນ, ນັກສຶກສາ, ຄູ-ອາຈານ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງ ທີ່ອອກມາເຄື່ອນໄຫວຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານແກ້ໄຂບັນຫາສະພາບແວດລ້ອມການຮຽນການສອນ ເຊັ່ນ: ບັນຫາຫ້ອງຮຽນແອອັດ, ການຂາດແຄນບຸກຄະລາກອນຄູຢ່າງໜັກ ແລະ ຄຸນນະພາບການສຶກສາທີ່ຫຼຸດລົງ.
ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ບັນຫາດັ່ງກ່າວໄດ້ກາຍເປັນພຽງຈຸດປະກາຍໄຟທີ່ໄປສຳຜັດກັບກອງຟືນແຫ່ງຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈຂອງປະຊາຊົນ ເມື່ອກຸ່ມສະຫະພັນແຮງງານ ແລະ ປະຊາຊົນທົ່ວໄປໄດ້ຕັດສິນໃຈເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການດັ່ງກ່າວ.
ປັດໄຈຫຼັກທີ່ຊຸກຍູ້ໃຫ້ມວນຊົນອອກມາຮ່ວມສົມທົບມະຫາສານ ແມ່ນມາຈາກພາວະເງິນເຟີ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ຄ່າຄອງຊີບ, ລາຄານໍ້າມັນ ແລະ ສິນຄ້າອຸປະໂພກບໍລິໂພກພຸ່ງສູງຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ປະກອບກັບຄວາມກັງວົນຂອງປະຊາຊົນທີ່ມອງວ່າ ລະບົບສະຫວັດດີການຂອງລັດທີ່ເຄີຍເຂັ້ມແຂງ ກໍາລັງຖືກຕັດງົບປະມານ ແລະ ອ່ອນແອລົງຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ.
ເມື່ອການຊຸມນຸມຍືດເຍື້ອ, ສະຖານະການໄດ້ທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນໃນຫຼາຍຫົວເມືອງສຳຄັນທົ່ວປະເທດ. ທີ່ເມືອງແຣັມ (Reims), ອາຄານສາລາວ່າການເມືອງເກົ່າແກ່ທີ່ມີອາຍຸເຖິງ 143 ປີ ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນສະຖາປັດຕະຍະກຳອັນຊົງຄຸນຄ່າ ໄດ້ຖືກກຸ່ມຄົນຮ້າຍຈູດເຜົາຈົນຫຼັງຄາພັງທະລົ່ມລົງມາ. ໃນຂະນະດຽວກັນ ທີ່ເມືອງມາກໄຊ (Marseille), ກຸ່ມຜູ້ຊຸມນຸມບາງສ່ວນໄດ້ບຸກໂຈມຕີສາລາວ່າການເມືອງ ເຊິ່ງຖືເປັນສັນຍະລັກຂອງອຳນາດລັດຖະບານກາງ, ສ່ວນທີ່ເມືອງລີຍົງ (Lyon) ອາຄານສຳນັກງານທ່ອງທ່ຽວກໍຖືກລອບວາງເພີງເຊັ່ນກັນ.
ສະຖານະການທີ່ໜັກໜ່ວງທີ່ສຸດແມ່ນເກີດຂຶ້ນຢູ່ນະຄອນຫຼວງປາຣີ ເຊິ່ງກາຍເປັນສະໜາມປະທະກັນຢ່າງດຸເດືອດລະຫວ່າງກຸ່ມຜູ້ປະທ້ວງຫົວຮຸນແຮງ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດ.
ຕາມທ້ອງຖະໜົນເຕັມໄປດ້ວຍການຈູດເຜົາລົດ, ການທຸບທຳລາຍຊັບສິນ ແລະ ການບຸກປຸ້ນສະດົມຮ້ານຄ້າແບຣນເນມຊື່ດັງ.
ເຈົ້າໜ້າທີ່ຄວາມສະຫງົບຈຳເປັນຕ້ອງນຳໃຊ້ແກັສນໍ້າຕາ ແລະ ລົດສີດນໍ້າແຮງດັນສູງເພື່ອເຂົ້າຄວບຄຸມຝູງຊົນ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ມີຕຳຫຼວດໄດ້ຮັບບາດເຈັບເຖິງ 150 ນາຍ ແລະ ມີຜູ້ຊຸມນຸມຈຳນວນໜຶ່ງໄດ້ຮັບບາດເຈັບສາຫັດຈາກອາວຸດປາບປາມຈາລາຈົນ.
ໃນມຸມມອງທາງດ້ານລັດຖະສາດ ແລະ ສັງຄົມວິທະຍາ, ເຫດການຄັ້ງນີ້ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍຊົ່ວຄາວ ແຕ່ເປັນສັນຍານເຕືອນທີ່ຊັດເຈນເຖິງວິກິດການທາງການເມືອງທີ່ຝັງຮາກເລິກໃນສັງຄົມຝຣັ່ງເສດ.
ປະເທດຝຣັ່ງມີວັດທະນະທຳການເມືອງທີ່ສືບທອດມາຕັ້ງແຕ່ການປະຕິວັດໃຫຍ່ໃນປີ 1789, ເຊິ່ງປະຊາຊົນມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນວ່າ “ທ້ອງຖະໜົນ” ຄືພື້ນທີ່ປະຊາທິປະໄຕທີ່ແທ້ຈິງ ແລະ ເປັນມາດຕະການສຸດທ້າຍໃນການສົ່ງສຽງເຖິງຊົນຊັ້ນປົກຄອງ.
ເມື່ອໃດທີ່ລະບົບລັດຖະສະພາ ແລະ ກົນໄກການເລືອກຕັ້ງຖືກເບິ່ງວ່າບໍ່ສາມາດຕອບສະໜອງ ຫຼື ແກ້ໄຂຄວາມເດືອດຮ້ອນໃນຊີວິດປະຈຳວັນໄດ້, ປະຊາຊົນກໍພ້ອມທີ່ຈະລົງສູ່ຖະໜົນສະເໝີ.
ປະກົດການນີ້ມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍກັບ “ຂະບວນການເສື້ອກັກເຫຼືອງ” (Gilets Jaunes) ໃນປີ 2018. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຄື້ນຄວາມບໍ່ພໍໃຈດັ່ງກ່າວຍັງເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງເວລາອັນອ່ອນໄຫວ ກ່ອນການເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີໃນປີໜ້າ, ເຊິ່ງໄດ້ສ້າງແຮງກົດດັນທາງການເມືອງຢ່າງມະຫາສານຕໍ່ລັດຖະບານຂອງປະທານາທິບໍດີ ເອມມານູແອນ ມາຄຣົງ ທີ່ກຳລັງສູນເສຍຄວາມນິຍົມ.
ຕໍ່ກັບສະຖານະການທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ທ່າທີຂອງລັດຖະບານຝຣັ່ງນຳໂດຍປະທານາທິບໍດີ ມາຄຣົງ ໄດ້ອອກມາຢືນຢັນຢ່າງໜັກແໜ້ນວ່າ ຈະດຳເນີນຄະດີຕາມກົດໝາຍຂັ້ນເດັດຂາດຕໍ່ກຸ່ມຜູ້ທີ່ສວຍໂອກາດກໍ່ຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ຈີ້ປຸ້ນ ໂດຍເນັ້ນຢໍ້າວ່າລັດຖະບານຈະບໍ່ຍອມຈຳນົນຕໍ່ການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງມາຂົ່ມຂູ່.
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໂຈດໃຫຍ່ ແລະ ຂໍ້ທ້າທາຍທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງລັດຖະບານໃນເວລານີ້ ແມ່ນການໃຊ້ຄວາມອົດກັ້ນເພື່ອແຍກກຸ່ມຜູ້ກໍ່ການຈາລາຈົນ ອອກຈາກກຸ່ມປະຊາຊົນທີ່ອອກມາປະທ້ວງໂດຍສັນຕິວິທີ.
ການເລືອກໃຊ້ແຕ່ກຳລັງປາບປາມພຽງຢ່າງດຽວ ໂດຍປາສະຈາກການລົງເລິກແກ້ໄຂຕົ້ນເຫດຂອງບັນຫາທາງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ອາດຈະຍິ່ງເປັນການເຕີມນໍ້າມັນລົງໃນກອງໄຟ ເຊິ່ງອາດຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ຂະບວນການມວນຊົນຄັ້ງນີ້ ຂະຫຍາຍຕົວໃຫຍ່ຂຶ້ນຈົນຍາກທີ່ຈະຄວບຄຸມໄດ້ໃນອະນາຄົດ.
#LaoX #ລາວອາແຊກບາຍຊານ #ການຄ້າແລະການລົງທຶນ #Laos #Azerbaijan #TradeAndInvestment #BilateralRelations
