ປະເທດລາວ ຍັງຕ້ອງປະເຊີນກັບວຽກງານອັນໜັກໜ່ວງໃນການເກັບກູ້ລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ (UXO)

ປະເທດລາວປະເຊີນໜ້າກັບວຽກງານອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນການເກັບກູ້ລະເບີດລູກຫວ່ານທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກທີ່ຄາດຄະເນວ່າມີເຖິງ 80 ລ້ານໜ່ວຍ, ໂດຍມີພຽງແຕ່ປະມານໜຶ່ງລ້ານກວ່າໜ່ວຍເທົ່ານັ້ນທີ່ຖືກເກັບກູ້ອອກ ຫຼັງຈາກຄວາມພະຍາຍາມເກັບກູ້ມາຫຼາຍທົດສະວັດ.

ໃນການໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ສື່ມວນຊົນ ເນື່ອງໃນໂອກາດກອງປະຊຸມທົບທວນຄືນຄັ້ງທີ 3 ຂອງສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກຫວ່ານ ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ທ່ານ ບຸນເພັງ ສີສະຫວັດ ຫົວໜ້າຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງແຫ່ງຊາດ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງຢູ່ ສປປ ລາວ ກ່າວວ່າ ລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງ ແມ່ນສິ່ງທ້າທາຍໄລຍະຍາວສຳລັບປະເທດ.

“ອາດຈະເວົ້າໄດ້ວ່າ ຍັງມີຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍທີ່ຍັງຕົກຄ້າງຢູ່,” ທ່ານ ບຸນເພັງ ກ່າວເມື່ອຖືກຖາມກ່ຽວກັບຈຳນວນລະເບີດລູກຫວ່ານທີ່ຖືກເກັບກູ້ຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ຍັງບໍ່ຮອດ 1%.

ຫຼາຍກວ່າ 50 ປີຫຼັງຈາກສົງຄາມສິ້ນສຸດລົງ, ລັດຖະບານລາວໄດ້ເຮັດວຽກຮ່ວມກັບອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນຕັ້ງແຕ່ປີ 1994 ເພື່ອຈັດການກັບລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ (UXO) ທີ່ຕົກຄ້າງຢູ່ທົ່ວປະເທດ.

ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມແຕ່ປີ 1964 ຫາ 1973, ມີການນຳໃຊ້ເຮືອບິນປະມານ 580,000 ຖ້ຽວ ຖິ້ມລະເບີດຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ໃສ່ປະເທດລາວ, ກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 87,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ.

ຄາດຄະເນວ່າມີລະເບີດລູກຫວ່ານປະມານ 270 ລ້ານໜ່ວຍ, ທີ່ຮູ້ຈັກກັນທົ່ວໄປໃນຊື່ “ບອມບີ” ຖືກຖິ້ມລົງ, ດ້ວຍການປະເມີນທາງດ້ານເຕັກນິກສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ປະມານ 80 ລ້ານໜ່ວຍ ບໍ່ແຕກ ແລະ ຍັງຄົງກະຈັດກະຈາຍຢູ່ເກືອບທຸກແຂວງ.

“ມີຫຼາຍກວ່າ 20 ຊະນິດ ທີ່ຖືກຖິ້ມລົງໃນປະເທດລາວ, ແລະ ແຕ່ລະຊະນິດຈະຕ້ອງຖືກທຳລາຍຢູ່ກັບທີ່,” ທ່ານ ບຸນເພັງ ກ່າວ.

ພາຍໃຕ້ມາດຕະຖານແຫ່ງຊາດ, ເມື່ອພົບເຫັນລະເບີດລູກຫວ່ານແລ້ວ, ຈະບໍ່ສາມາດຈັບ ຫຼື ເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ ແລະ ຕ້ອງຖືກທຳລາຍຢູ່ກັບທີ່, ທ່ານກ່າວ.

ບາງລູກຍັງຄົງຢູ່ເທິງໜ້າດິນ, ໃນຂະນະທີ່ບາງລູກຖືກຝັງເລິກເຖິງ 5 ຫາ 6 ແມັດໃຕ້ດິນ. ນີ້ເຮັດໃຫ້ການເກັບກູ້ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ຕ້ອງການທີມງານທີ່ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມ ແລະ ວິທີການສະເພາະ. ນີ້ເປັນເຫດຜົນວ່າເປັນຫຍັງຕ້ອງໃຊ້ງົບປະມານຈຳນວນຫຼາຍ ແລະ ຄວາມຊ່ຽວຊານລະດັບສູງໃນການແກ້ໄຂບັນຫາດັ່ງກ່າວ.

ອຸບັດຕິເຫດສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນເມື່ອປະຊາຊົນຈູດພື້ນທີ່ກາງແຈ້ງ, ຂຸດດິນ, ບຸກເບີກທີ່ດິນ ຫຼື ຈັບບາຍລະເບີດ. ເດັກນ້ອຍຍັງມີຄວາມສ່ຽງເມື່ອພວກເຂົາພົບເຫັນລະເບີດ ແລະ ເອົາມາຫຼິ້ນ ຫຼື ພະຍາຍາມມ້າງພວກມັນ, ທ່ານ ບຸນເພັງ ກ່າວ.

ທ່ານ ບຸນເພັງ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ, ໃນປີ 2025, ປະເທດລາວໄດ້ສຳຫຼວດ ແລະ ເກັບກູ້ເນື້ອທີ່ດິນຫຼາຍກວ່າ 6,879 ເຮັກຕາ ໃນ 15 ແຂວງ, ກວມເອົາພື້ນທີ່ກະສິກຳ ແລະ ການພັດທະນາ, ແລະ ໄດ້ທຳລາຍລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກຫຼາຍກວ່າ 73,000 ໜ່ວຍ.

ເກືອບ 69,000 ໜ່ວຍ ຂອງລະເບີດທີ່ຖືກທຳລາຍແມ່ນລະເບີດລູກຫວ່ານ.

ໃນໄລຍະ 8 ເດືອນຕົ້ນປີນີ້, ທີມງານໄດ້ກຳນົດພື້ນທີ່ສ່ຽງໄພ UXO 6,738 ເຮັກຕາ, ສຳຫຼວດ ແລະ ເກັບກູ້ຫຼາຍກວ່າ 4,285 ເຮັກຕາ, ແລະ ທຳລາຍລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ຫຼາຍກວ່າ 49,000 ໜ່ວຍ.

ປະມານ 31,000 ໜ່ວຍ ຂອງລະເບີດທີ່ຖືກທຳລາຍໃນໄລຍະດັ່ງກ່າວ ແມ່ນລະເບີດລູກຫວ່ານ.

ວຽກງານ UXO ຖືກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 4 ຂົງເຂດຫຼັກຄື: ການສຶກສາ ແລະ ສ້າງຈິດສຳນຶກກ່ຽວກັບຄວາມສ່ຽງ, ການສຳຫຼວດ ແລະ ເກັບກູ້, ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ເຄາະຮ້າຍ, ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຂໍ້ມູນຂ່າວສານ.

ເມື່ອກ່າວເຖິງ ກອງປະຊຸມທົບທວນສົນທິສັນຍາ ວ່າດ້ວຍການເກືອດຫ້າມລະເບີດລູກຫວ່ານ ຮອບວຽນທີ 3, ທ່ານ ບຸນເພັງ ກ່າວວ່າ ການເປັນເຈົ້າພາບຈັດກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວ ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍສຳລັບປະເທດລາວ ໃນຖານະທີ່ເປັນທັງລັດພາຄີ ແລະ ເປັນປະເທດທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຢ່າງໜັກໜ່ວງຈາກລະເບີດລູກຫວ່ານ.

ລາວໄດ້ເຂົ້າເປັນລັດພາຄີຂອງສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນປີ 2009 ແລະ 2010 ແລະ ໄດ້ເປັນເຈົ້າພາບຈັດກອງປະຊຸມທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ກອງປະຊຸມໃນຄັ້ງນີ້ ເປັນຄັ້ງທີ 2 ທີ່ປະເທດລາວໄດ້ເປັນເຈົ້າພາບ, ເຊິ່ງຫ່າງກັນ 16 ປີ.

“ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນສົນທິສັນຍາສາກົນ ແລະ ຄວາມພະຍາຍາມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນການຢຸດຕິການນຳໃຊ້ອາວຸດທີ່ຮ້າຍແຮງ ແລະ ອັນຕະລາຍເຫຼົ່ານີ້,” ທ່ານ ບຸນເພັງ ກ່າວ.

ທ່ານກ່າວວ່າ ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ຍັງເປັນໂອກາດດີສຳລັບລາວ ໃນການຊອກຫາການສະໜັບສະໜູນຈາກສາກົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໃນການເກັບກູ້ ແລະ ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ເຄາະຮ້າຍ.

“ລັດພາຄີມີພັນທະໃນການຊ່ວຍເຫຼືອປະເທດທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຄືກັນກັບພວກເຮົາ,” ທ່ານກ່າວ.

ແຕ່ສະພາບການຂອງພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນທີ່ມີການປ່ຽນແປງ ກຳລັງສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ທຶນຮອນສຳລັບວຽກງານ UXO. ບາງປະເທດໄດ້ຫຼຸດລົງ ຫຼື ຢຸດຕິການຊ່ວຍເຫຼືອ ເນື່ອງຈາກພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ຫັນຊັບພະຍາກອນໄປສູ່ບູລິມະສິດໃໝ່ຂອງຕົນເອງ, ທ່ານ ບຸນເພັງ ກ່າວ.

“ສະພາບການຂອງໂລກ ແລະ ພາກພື້ນສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານທຶນຮອນແທ້,” ທ່ານກ່າວ. “ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ພວກເຮົາກໍ່ຍັງເຫັນທ່າອ່ຽງທີ່ດີ, ແລະ ທຶນຮອນກໍ່ຍັງສືບຕໍ່ຖືກສະໜອງໃຫ້ແກ່ວຽກງານຂອງພວກເຮົາທີ່ພວມດຳເນີນຢູ່.”

ເຖິງວ່າຈະມີຄວາມຄືບໜ້າຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ແຕ່ຂະໜາດຂອງວຽກງານທີ່ຍັງເຫຼືອແມ່ນເຫັນໄດ້ຊັດເຈນ. ປະເທດລາວກຳລັງເກັບກູ້ພື້ນທີ່ຫຼາຍພັນເຮັກຕາ ແລະ ທຳລາຍລະເບີດຫຼາຍໝື່ນໜ່ວຍໃນແຕ່ລະປີ, ແຕ່ເຊື່ອວ່າຍັງມີລະເບີດລູກຫວ່ານອີກຫຼາຍລ້ານໜ່ວຍ ຕົກຄ້າງຢູ່ໃນທີ່ດິນທີ່ຊຸມຊົນນຳໃຊ້ຢູ່.

#LaoX #UXO #UXOLaos #UnexplodedOrdnance #ClusterMunitions #Laos #VientianeTimes #UXOClearance