ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ (EDL) ປະກາດຮັບຊື້ພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກລະບົບແສງຕາເວັນເທິງຫຼັງຄາ (Solar Rooftop) ສຳລັບບ່ອນຢູ່ອາໄສ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາພະລັງງານຂາດແຄນ, ຫຼຸດຜ່ອນພາລະການນຳເຂົ້າໄຟຟ້າ ແລະ ຊຸກຍູ້ພະລັງງານສະອາດ ໂດຍຕັ້ງເປົ້າໝາຍຮັບຊື້ລວມ 50 ເມກາວັດ ເຊິ່ງຈະສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ປະຊາຊົນ ແລະ ສົ່ງຜົນດີຕໍ່ເສດຖະກິດ-ສິ່ງແວດລ້ອມແບບຍືນຍົງ.
ຕາມແຈ້ງການຂອງ ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ສະບັບເລກທີ 1625/ຟຟລ/ຝທຜ ວັນທີ 27 ເມສາທີ່ຜ່ານມາ, ໂຄງການອັນສຳຄັນນີ້ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບາດກ້າວຫັນປ່ຽນທາງດ້ານຍຸດທະສາດພະລັງງານຂອງປະເທດ ທີ່ມຸ່ງເນັ້ນການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດທີ່ໝູນວຽນໄດ້ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ ໂດຍລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ໄດ້ອອກແຈ້ງການ ແລະ ຂໍ້ແນະນຳຢ່າງເປັນທາງການກ່ຽວກັບມາດຕະຖານການຕິດຕັ້ງ ແລະ ການເຊື່ອມຕໍ່ລະບົບຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າດ້ວຍແສງຕາເວັນເຂົ້າກັບຕາຂ່າຍໄຟຟ້າພາກແຮງດັນຕ່ຳ 400/230 ໂວນ.
ເປົ້າໝາຍຫຼັກຂອງນະໂຍບາຍນີ້ ແມ່ນເພື່ອສົ່ງເສີມການຜະລິດ ແລະ ການນຳໃຊ້ພະລັງງານທາງເລືອກໃນ ສປປ ລາວ ໃຫ້ມີການຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງແຂງແຮງ, ຫຼຸດຜ່ອນການເພິ່ງພາການນຳເຂົ້າພະລັງງານຈາກຕ່າງປະເທດໃນໄລຍະລະດູແລ້ງ, ແລະ ສ້າງໂອກາດໃຫ້ຜູ້ຊົມໃຊ້ໄຟຟ້າພາຍໃນປະເທດ ສາມາດປ່ຽນບົດບາດຈາກຜູ້ບໍລິໂພກພຽງຢ່າງດຽວ ມາເປັນຜູ້ຜະລິດພະລັງງານເພື່ອຂາຍສ້າງລາຍຮັບ.
ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ໄດ້ກຳນົດເປົ້າໝາຍທີ່ທ້າທາຍ ໃນການຮັບຊື້ພະລັງງານຈາກຜູ້ຊົມໃຊ້ປະເພດທີ່ຢູ່ອາໄສ ໃຫ້ບັນລຸກຳລັງການຜະລິດລວມເຖິງ 50 ເມກາວັດ (MWp) ໃນທົ່ວປະເທດ ສໍາລັບໄລຍະປີ 2025 ຫາ 2026 ເຊິ່ງຈະເປັນການເພີ່ມສະຖຽນລະພາບໃຫ້ແກ່ລະບົບຕາຂ່າຍໄຟຟ້າແຫ່ງຊາດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
ສຳລັບເງື່ອນໄຂການເຂົ້າຮ່ວມໂຄງການ ໄດ້ຖືກອອກແບບມາໃຫ້ເໝາະສົມກັບຮູບແບບການຊົມໃຊ້ໄຟຟ້າຂອງຄົວເຮືອນທົ່ວໄປ ໂດຍມີການຈຳກັດຂະໜາດກຳລັງການຕິດຕັ້ງຢ່າງຄັກແນ່ ເພື່ອຄວາມປອດໄພ ແລະ ຄວາມສົມດຸນຂອງຕາຂ່າຍ.
ຄົວເຮືອນທີ່ນຳໃຊ້ລະບົບໄຟຟ້າແບບ 1 ເຟສ (Phase) ແຮງດັນ 230 ໂວນ ແມ່ນອະນຸຍາດໃຫ້ຕິດຕັ້ງລະບົບໂຊລາເຊວ ໄດ້ໃນກຳລັງການຜະລິດສູງສຸດບໍ່ເກີນ 5 ກິໂລວັດ (kWp) ຕໍ່ໜຶ່ງເລກບັນຊີຜູ້ໃຊ້ໄຟຟ້າ.
ໃນຂະນະດຽວກັນ, ສຳລັບບ້ານເຮືອນຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ນຳໃຊ້ລະບົບໄຟຟ້າແບບ 3 ເຟສ (Phase) ແຮງດັນ 400/230 ໂວນ ແມ່ນສາມາດຕິດຕັ້ງລະບົບໄດ້ໃນກຳລັງການຜະລິດສູງສຸດບໍ່ເກີນ 10 ກິໂລວັດ (kWp) ຕໍ່ໜຶ່ງເລກບັນຊີ.
ຈຸດດຶງດູດທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງໂຄງການນີ້ ແມ່ນອັດຕາການຮັບຊື້ພະລັງງານໄຟຟ້າ (Feed-in Tariff ຫຼື FIT) ທີ່ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວຈະຈ່າຍໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ ເຊິ່ງກຳນົດໄວ້ໃນອັດຕາຄົງທີ່ 922 ກີບ ຕໍ່ໜຶ່ງກິໂລວັດໂມງ (kWh) ໂດຍເປັນລາຄາທີ່ຍັງບໍ່ລວມອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມ ສຳລັບໄລຍະປີ 2025 ຫາ 2026.
ສັນຍາການຮັບຊື້-ຂາຍໄຟຟ້ານີ້ ຖືກອອກແບບມາເພື່ອສ້າງຄວາມໝັ້ນໃຈໃຫ້ແກ່ຜູ້ລົງທຶນ ໂດຍມີອາຍຸສັນຍາຍາວນານເຖິງ 10 ປີ ນັບຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນດຳເນີນການຊື້-ຂາຍໄຟຟ້າຢ່າງເປັນທາງການ (Commercial Operation Date – COD) ເຊິ່ງຈະຊ່ວຍໃຫ້ປະຊາຊົນສາມາດຄິດໄລ່ຈຸດຄຸ້ມທຶນ ແລະ ວາງແຜນການເງິນໃນໄລຍະຍາວໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ.
ການຄິດໄລ່ມູນຄ່າພະລັງງານໄຟຟ້າແມ່ນຈະຄິດໄລ່ຈາກປະລິມານໄຟຟ້າທີ່ຜະລິດໄດ້ແລ້ວສົ່ງອອກໄປຫາຕາຂ່າຍໄຟຟ້າຂອງລັດ (Net Energy Output) ຄູນໃຫ້ກັບອັດຕາຄ່າໄຟຟ້າທີ່ກຳນົດໄວ້.
ເຖິງແມ່ນວ່າຜົນຕອບແທນຈະໜ້າສົນໃຈ, ແຕ່ຂັ້ນຕອນການດຳເນີນງານເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມໂຄງການ ກໍຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມມາດຕະຖານເຕັກນິກຂັ້ນສູງ ແລະ ຕ້ອງຜ່ານການອະນຸມັດຕາມລຳດັບຂັ້ນຕອນຢ່າງເຄັ່ງຄັດ.
ຜູ້ຊົມໃຊ້ໄຟຟ້າທີ່ມີຄວາມປະສົງຈະຕິດຕັ້ງລະບົບ ຕ້ອງເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການຍື່ນໜັງສືສະເໜີແຈ້ງເຈດຈຳນົງພ້ອມດ້ວຍເອກະສານປະກອບທີ່ຄົບຖ້ວນ ເຊັ່ນ: ສຳເນົາບັດປະຈຳຕົວ, ໃບຢັ້ງຢືນທີ່ຢູ່, ແລະ ຂໍ້ມູນສະເພາະດ້ານເຕັກນິກຂອງອຸປະກອນ (Specification) ທີ່ຄາດວ່າຈະນຳໃຊ້ ໄປຍັງຫ້ອງການສາຂາຂອງລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວໃນເຂດຂອງຕົນ.
ພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ຮັບເອກະສານແລ້ວ, ທາງພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຈະໃຊ້ເວລາປະມານ 14 ວັນລັດຖະການ ໃນການພິຈາລະນາເອກະສານ, ກວດກາສະຖານທີ່ຕົວຈິງ, ແລະ ອະນຸມັດແບບແຜນການເຊື່ອມຕໍ່ລະບົບ.
ເມື່ອໄດ້ຮັບການອະນຸມັດໃຫ້ຕິດຕັ້ງ, ປະຊາຊົນຕ້ອງໄດ້ດຳເນີນການຕິດຕັ້ງໃຫ້ສຳເລັດແລ້ວແຈ້ງໃຫ້ພະນັກງານລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວລົງມາກວດກາ ແລະ ທົດສອບລະບົບຕົວຈິງ (Commissioning Test) ເຊິ່ງກວມເອົາການກວດກາສະພາບທົ່ວໄປ, ການທົດສອບຄ່າໄຟຟ້າກະແສກົງ, ກະແສສະຫຼັບ, ແລະ ລະບົບປ້ອງກັນໄພຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການທົດສອບຄວາມຕ້ານທານຂອງສາຍດິນ (Insulation Resistance) ດ້ວຍ Megger Test ແລະ ການກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງຂອງຂົ້ວໄຟຟ້າ.
ສຳລັບຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ຕິດພັນກັບຂັ້ນຕອນເຫຼົ່ານີ້, ຜູ້ສະເໜີຕິດຕັ້ງຈະຕ້ອງຮັບຜິດຊອບຄ່າທຳນຽມມູນຄ່າ 2,500,000 ກີບ ຕໍ່ໜຶ່ງຈຸດ ເພື່ອເປັນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການກວດສອບມາດຕະຖານເຕັກນິກ, ການຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພ, ແລະ ການຕິດຕັ້ງປ່ຽນຖ່າຍໝໍ້ນັບໄຟຟ້າແບບພິເສດທີ່ສາມາດນັບກະແສໄຟຟ້າໄດ້ສອງທິດທາງ (Import-Export Energy Meter).
ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີຄ່າທຳນຽມລາຍເດືອນໃນການຄຸ້ມຄອງ, ບຳລຸງຮັກສາລະບົບເກັບກຳຂໍ້ມູນອ່ານຕົວເລກ ແລະ ຄິດໄລ່ການຊື້-ຂາຍໄຟຟ້າ ໃນອັດຕາ 50,000 ກີບ ຕໍ່ເດືອນ ເຊິ່ງຈະຖືກຫັກອອກຈາກລາຍຮັບຄ່າໄຟຟ້າໃນແຕ່ລະເດືອນ.
ມາດຕະຖານດ້ານອຸປະກອນທີ່ນຳໃຊ້ໃນລະບົບ Solar Rooftop ກໍເປັນອີກໜຶ່ງຫົວໃຈສຳຄັນທີ່ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງເຄັ່ງຄັດ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນກະທົບຕໍ່ລະບົບຕາຂ່າຍຫຼັກ.
ອຸປະກອນປ່ຽນແປງກະແສໄຟຟ້າ ຫຼື ອິນເວີເຕີ (Inverter) ເຊິ່ງເປັນຕົວຄວບຄຸມຫຼັກ ຕ້ອງມີລະບົບປ້ອງກັນການຈ່າຍໄຟແບບແຍກດ່ຽວ (Anti-Islanding Protection) ເຊິ່ງລະບົບນີ້ຈະເຮັດໜ້າທີ່ຕັດວົງຈອນການຈ່າຍໄຟຟ້າອອກຈາກຕາຂ່າຍຂອງລັດໂດຍອັດຕະໂນມັດ ພາຍໃນເວລາພຽງ 1 ວິນາທີ ຫາກເກີດກໍລະນີໄຟຟ້າຂອງລັດຂັດຂ້ອງ ຫຼື ດັບ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ກະແສໄຟຟ້າຈາກເຮືອນຂອງປະຊາຊົນໄຫຼຍ້ອນກັບໄປສ້າງອັນຕະລາຍແກ່ພະນັກງານທີ່ກຳລັງສ້ອມແປງຕາຂ່າຍ.
ອິນເວີເຕີດັ່ງກ່າວຍັງຕ້ອງມີຄວາມສາມາດໃນການໜ່ວງເວລາການເຊື່ອມຕໍ່ຄືນໃໝ່ (Response to Utility Recovery) ຢ່າງໜ້ອຍ 20 ວິນາທີ ຫາ 300 ວິນາທີ (5 ນາທີ) ຫຼັງຈາກທີ່ໄຟຟ້າຂອງລັດກັບມາເປັນປົກກະຕິ.
ເພື່ອຄວາມໝັ້ນໃຈໃນຄຸນນະພາບ, ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ ໄດ້ກຳນົດລາຍຊື່ຍີ່ຫໍ້ອິນເວີເຕີທີ່ອະນຸຍາດໃຫ້ນຳໃຊ້ສະເພາະແຕ່ຍີ່ຫໍ້ທີ່ຜ່ານການທົດສອບມາດຕະຖານແລ້ວເທົ່ານັ້ນ ເຊິ່ງລວມມີຍີ່ຫໍ້ ABB/FIMER, AMATA, ATESS, ແລະ HUAWEI ທີ່ກວມເອົາຫຼາຍລຸ້ນ ແລະ ຫຼາຍຂະໜາດກຳລັງການຜະລິດ.
ສຳລັບແຜງໂຊລາເຊວ ຕ້ອງເປັນຊະນິດ Monocrystalline Silicon ທີ່ມີປະສິດທິພາບການແປງແສງແດດເປັນພະລັງງານໄຟຟ້າຕັ້ງແຕ່ 15 ຫາ 22 ເປີເຊັນ ແລະ ມີອາຍຸການໃຊ້ງານຍາວນານ 20 ຫາ 30 ປີ.
ລະບົບສາຍດິນ (Earth Grounding) ກໍເປັນສິ່ງຈຳເປັນທີ່ສຸດໃນການປ້ອງກັນໄຟຮົ່ວ ແລະ ຟ້າຜ່າ ໂດຍຕ້ອງມີຄ່າຄວາມຕ້ານທານຕ່ຳກວ່າ ຫຼື ເທົ່າກັບ 10 ໂອມ ເພື່ອໃຫ້ກະແສໄຟຟ້າສາມາດໄຫຼລົງດິນໄດ້ຢ່າງປອດໄພທີ່ສຸດ.
ສຳລັບຜູ້ຊົມໃຊ້ທີ່ຕ້ອງການຕິດຕັ້ງລະບົບພຽງເພື່ອຊົມໃຊ້ພາຍໃນຄົວເຮືອນ ໂດຍບໍ່ປະສົງຈະຂາຍໄຟຟ້າຄືນໃຫ້ລັດ ແມ່ນຈະຕ້ອງໄດ້ຕິດຕັ້ງອຸປະກອນປ້ອງກັນໄຟຟ້າໄຫຼຍ້ອນກັບ (Reverse Power Relay ຫຼື Anti-Backflow Inverter) ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າຈະບໍ່ມີກະແສໄຟຟ້າຮົ່ວໄຫຼເຂົ້າສູ່ຕາຂ່າຍສາທາລະນະຢ່າງເດັດຂາດ.
ສະຫຼຸບລວມແລ້ວ, ຂໍ້ລິເລີ່ມໃນການສົ່ງເສີມການຜະລິດໄຟຟ້າແສງຕາເວັນເທິງຫຼັງຄານີ້ ຖືເປັນບາດກ້າວປະຫວັດສາດຂອງຂະແໜງພະລັງງານໃນ ສປປ ລາວ ທີ່ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການເປີດປະຕູສູ່ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແຕ່ຍັງເປັນການແບ່ງປັນຜົນປະໂຫຍດທາງເສດຖະກິດໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນຂັ້ນຮາກຖານໂດຍກົງ.
#LaoXperts #SolarRooftopLaos #ພະລັງງານສະອາດ #EDL #ພະລັງງານທາງເລືອກ #ໄຟຟ້າລາວ #ນະໂຍບາຍພະລັງງານ #GreenEnergyLaos #ລາຍຮັບຈາກແສງແດດ
