ສປປ ລາວ ເພີ່ມທະວີຄວາມປອດໄພຂອງເຂື່ອນ ດ້ວຍການກຳນົດອອກໃບຢັ້ງຢືນຄວາມສ່ຽງເຂື່ອນ
ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ໄດ້ອອກຂໍ້ຕົກລົງໃນເດືອນຕຸລາ 2026, ເຊິ່ງໄດ້ກຳນົດຂັ້ນຕອນໃນການປະເມີນ, ຈັດປະເພດ ແລະ ຂຶ້ນທະບຽນຄວາມສ່ຽງຂອງເຂື່ອນ ເພື່ອເສີມສ້າງການຄຸ້ມຄອງຄວາມປອດໄພ ແລະ ປົກປ້ອງຊຸມຊົນຢູ່ເຂດລຸ່ມນ້ຳ.
ພາຍໃຕ້ຂໍ້ຕົກລົງດັ່ງກ່າວ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ການຈັດປະເພດ ແລະ ຂຶ້ນທະບຽນຄວາມສ່ຽງຂອງເຂື່ອນ, ຜູ້ປະກອບການເຂື່ອນຕ້ອງປະເມີນອັນຕະລາຍທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນ, ສະໜອງຂໍ້ມູນທາງດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ຂໍໃບຢັ້ງຢືນການຈັດປະເພດຄວາມສ່ຽງຈາກໜ່ວຍງານຄຸ້ມຄອງຄວາມປອດໄພເຂື່ອນທີ່ຮັບຜິດຊອບ.
ກົດລະບຽບດັ່ງກ່າວໄດ້ກຳນົດ 4 ປະເພດຄວາມສ່ຽງຄື: ຕ່ຳ, ປານກາງ, ສູງ ແລະ ຮ້າຍແຮງ. ແຕ່ລະປະເພດຈະກຳນົດວ່າຜູ້ປະກອບການຕ້ອງຕໍ່ອາຍຸໃບຢັ້ງຢືນຂອງຕົນເລື້ອຍປານໃດ.
ອີງຕາມມາດຕາ 18, ໃບຢັ້ງຢືນສຳລັບເຂື່ອນທີ່ຖືກຈັດເຂົ້າໃນຄວາມສ່ຽງຮ້າຍແຮງ ແມ່ນມີອາຍຸການນຳໃຊ້ 5 ປີ, ທຽບກັບ 8 ປີສຳລັບເຂື່ອນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງ ແລະ 10 ປີສຳລັບເຂື່ອນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງປານກາງ.
ໃບຢັ້ງຢືນສຳລັບເຂື່ອນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຕ່ຳ ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນມີອາຍຸ 10 ປີ, ເຖິງແມ່ນວ່າອາຍຸການນຳໃຊ້ຂອງມັນອາດຈະຂຶ້ນກັບການປະເມີນທາງດ້ານເຕັກນິກໂດຍໜ່ວຍງານທີ່ຮັບຜິດຊອບກໍ່ຕາມ.
ອີງຕາມມາດຕາ 19, ຜູ້ປະກອບການເຂື່ອນຕ້ອງເລີ່ມຕົ້ນຂັ້ນຕອນການຕໍ່ອາຍຸ 12 ເດືອນ ກ່ອນທີ່ໃບຢັ້ງຢືນຈະໝົດອາຍຸ.
ຂໍ້ຕົກລົງຍັງໄດ້ກຳນົດລະບົບການໃຫ້ຄະແນນໂດຍອີງໃສ່ 4 ປັດໄຈຄື: ຄວາມສາມາດໃນການກັກເກັບນ້ຳຂອງອ່າງ, ຄວາມສູງຂອງເຂື່ອນ, ຈຳນວນຄົນທີ່ອາດຈະມີຄວາມສ່ຽງ, ແລະ ຄວາມເສຍຫາຍທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ.
ເຂື່ອນທີ່ໄດ້ຄະແນນ 0 ຫາ 6 ຄະແນນ ຖືກຈັດເປັນຄວາມສ່ຽງຕ່ຳ, ໃນຂະນະທີ່ເຂື່ອນທີ່ໄດ້ 7 ຫາ 18 ຄະແນນ ຖືເປັນຄວາມສ່ຽງປານກາງ. ຄະແນນ 19 ຫາ 30 ສະແດງເຖິງຄວາມສ່ຽງສູງ, ສ່ວນ 31 ຫາ 38 ຄະແນນ ສະແດງເຖິງຄວາມສ່ຽງຮ້າຍແຮງ.
ລະບົບນີ້ໄດ້ເນັ້ນໜັກເປັນພິເສດເຖິງຊຸມຊົນທີ່ອາດຈະໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກເຫດການເຂື່ອນແຕກ.
ຕົວຢ່າງ: ເຂື່ອນທີ່ອາດຈະເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຫຼາຍກວ່າ 100 ຄົນຕົກຢູ່ໃນຄວາມສ່ຽງ ຈະໄດ້ຮັບຄະແນນສູງສຸດສຳລັບປັດໄຈການໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຂອງປະຊາກອນ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຜົນຕາມມາທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຕໍ່ຊີວິດຂອງຄົນກາຍເປັນພາກສ່ວນສຳຄັນຂອງການປະເມີນ.
ການຈັດປະເພດຄວາມສ່ຽງຮ້າຍແຮງ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າໂຄງສ້າງຂອງເຂື່ອນບໍ່ປອດໄພສະເໝີໄປ; ມັນພຽງແຕ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຂະໜາດຂອງຄວາມເສຍຫາຍທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນ ຖ້າມີເຫດການເຂື່ອນແຕກ.
ຂໍ້ຕົກລົງຍັງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຜູ້ປະກອບການ ພິຈາລະນາຄວາມສ່ຽງທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນ ກ່ຽວກັບເຂື່ອນທີ່ຕັ້ງຢູ່ຕາມລະບົບແມ່ນ້ຳດຽວກັນ, ລວມທັງຜົນກະທົບທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຈາກການແຕກຂອງເຂື່ອນຢູ່ຊັ້ນເທິງ ຕໍ່ກັບໂຄງສ້າງທີ່ຢູ່ລຸ່ມນ້ຳ.
ສຳລັບເຂື່ອນໃໝ່, ຜູ້ພັດທະນາຕ້ອງປະເມີນຄວາມສ່ຽງໃນລະຫວ່າງຂັ້ນຕອນການອອກແບບ ແລະ ສະໜອງຂໍ້ມູນທີ່ຈຳເປັນເພື່ອການກວດກາ.
ອີງຕາມມາດຕາ 16, ໜ່ວຍງານທີ່ຮັບຜິດຊອບມີເວລາ 30 ວັນໃນການກວດກາເອກະສານຄຳຮ້ອງ ແລະ ຈະອອກໃບຢັ້ງຢືນ ຫຼື ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການປັບປຸງຂໍ້ມູນທີ່ສະໜອງໃຫ້.
ກົດລະບຽບນີ້ແມ່ນສ້າງຂຶ້ນບົນພື້ນຖານໂຄງຮ່າງຄວາມປອດໄພເຂື່ອນຂອງລາວທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ, ລວມທັງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຄວາມປອດໄພຂອງເຂື່ອນ ທີ່ຖືກປະກາດໃຊ້ໃນປີ 2022.
ກົດລະບຽບນີ້ປະກາດໃຊ້ໃນຂະນະທີ່ພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກຍັງຄົງເປັນຫົວໃຈສຳຄັນຂອງເສດຖະກິດລາວ. ອີງຕາມກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ, ພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກກວມເອົາປະມານ 80 ສ່ວນຮ້ອຍຂອງຜົນຜະລິດໄຟຟ້າທັງໝົດຂອງປະເທດ, ເຮັດໃຫ້ຄວາມປອດໄພຂອງເຂື່ອນມີຄວາມສຳຄັນ ທັງສຳລັບຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າ.
ຄວາມປອດໄພຂອງເຂື່ອນຍັງຄົງເປັນຄວາມກັງວົນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ຫຼັງຈາກໄພພິບັດເຂື່ອນເຊປຽນ-ເຊນ້ຳນ້ອຍ ໃນປີ 2018 ຢູ່ແຂວງອັດຕະປື, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດນ້ຳຖ້ວມຄັ້ງຮ້າຍແຮງ, ທຳລາຍບ້ານເຮືອນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຫຼາຍພັນຄົນຕ້ອງສູນເສຍທີ່ຢູ່ອາໄສ.
ຂໍ້ຕົກລົງໃໝ່ນີ້ບໍ່ໄດ້ລະບຸວ່າ ປັດຈຸບັນມີເຂື່ອນຈຳນວນເທົ່າໃດທີ່ຕົກຢູ່ໃນແຕ່ລະປະເພດຄວາມສ່ຽງ, ແຕ່ໄດ້ສະໜອງໂຄງຮ່າງການຢ່າງເປັນທາງການ ສຳລັບການປະເມີນອັນຕະລາຍທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນ ແລະ ການກຳນົດເງື່ອນໄຂໃນການຂໍໃບຢັ້ງຢືນ.
#LaoX #Laos #DamSafety #Hydropower #LaoPDR #ເຂື່ອນໄຟຟ້າ #ຄວາມປອດໄພເຂື່ອນ #ສປປລາວ
