ຄວາມສ່ຽງດ້ານສະພາບອາກາດຂົ່ມຂູ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊາວຜູ້ອອກແຮງງານລາວ
ອຸນຫະພູມທີ່ສູງຂຶ້ນ ແລະ ສະພາບອາກາດທີ່ຮ້າຍແຮງກຳລັງເຮັດໃຫ້ສຸຂະພາບ ແລະ ລາຍຮັບຂອງຜູ້ອອກແຮງງານລາວຕົກຢູ່ໃນຄວາມສ່ຽງ, ເຮັດໃຫ້ມີການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການປົກປ້ອງດ້ານປະກັນສັງຄົມທີ່ເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນ, ໂດຍສະເພາະສຳລັບຜູ້ອອກແຮງງານນອກລະບົບ.
ສິ່ງທ້າທາຍທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເຊິ່ງຊາວກະສິກອນ, ຊຸມຊົນຊົນນະບົດ ແລະ ຜູ້ອອກແຮງງານທີ່ມີຄວາມສ່ຽງອື່ນໆ ພວມປະເຊີນໜ້າຢູ່ ໄດ້ຖືກຍົກໃຫ້ເຫັນໃນກອງປະຊຸມສຳມະນາປະຈຳປີຄັ້ງທີ 3 ກ່ຽວກັບການປົກປ້ອງທາງສັງຄົມ, ເຊິ່ງຈັດຂຶ້ນທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໃນວັນທີ 23 ຕຸລາ.ຕາມໃບຂ່າວຂອງ ອົງການແຮງງານລະຫວ່າງປະເທດ.
ງານດັ່ງກ່າວໄດ້ນຳເອົາຜູ້ກຳນົດນະໂຍບາຍ, ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາ, ນັກຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ເຍົາວະຊົນ ມາສົນທະນາກັນວ່າ ປະເທດລາວຈະສາມາດປົກປ້ອງຜູ້ອອກແຮງງານຈາກຄວາມສ່ຽງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະພາບອາກາດ ພ້ອມທັງເສີມສ້າງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງພວກເຂົາໃຫ້ດີຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ.
ສຳລັບຜູ້ອອກແຮງງານທີ່ອາໄສການເຮັດກະສິກຳ, ປ່າໄມ້ ແລະ ວຽກງານກາງແຈ້ງອື່ນໆ, ການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດພວມກາຍເປັນຫຼາຍກວ່າບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ. ຄວາມຮ້ອນທີ່ຮ້າຍແຮງສາມາດຂົ່ມຂູ່ສຸຂະພາບຂອງພວກເຂົາ, ໃນຂະນະທີ່ນໍ້າຖ້ວມ, ໄພແຫ້ງແລ້ງ ແລະ ຮູບແບບນໍ້າຝົນທີ່ປ່ຽນແປງ ສາມາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຄວາມສາມາດໃນການຫາລ້ຽງຊີບຂອງພວກເຂົາ.
ຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກໂດຍບໍ່ມີສັນຍາຈ້າງງານຢ່າງເປັນທາງການ ຫຼື ບໍ່ມີການຄຸ້ມຄອງທາງດ້ານປະກັນສັງຄົມ ອາດຈະປະເຊີນກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານການເງິນຫຼາຍຂຶ້ນ ຖ້າການເຈັບປ່ວຍ, ການບາດເຈັບ ຫຼື ໄພທຳມະຊາດຂັດຂວາງບໍ່ໃຫ້ພວກເຂົາເຮັດວຽກ.
ທ່ານນາງ ບົວຫອມ ພົມມະຈັນ, ຮັກສາການຫົວໜ້າອົງການປະກັນສັງຄົມແຫ່ງຊາດ, ໄດ້ເນັ້ນໜັກເຖິງຄວາມຈຳເປັນໃນການຂະຫຍາຍການປົກປ້ອງໃຫ້ແກ່ຜູ້ອອກແຮງງານທີ່ມີຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຄອບຄົວຂອງພວກເຂົາ.
“ໃນຂະນະທີ່ພວກເຮົາເຫັນຄວາມສ່ຽງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະພາບອາກາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ ແລະ ສະພາບການເຮັດວຽກ, ບຸລິມະສິດຂອງພວກເຮົາຄືການຂະຫຍາຍການຄຸ້ມຄອງຂອງປະກັນສັງຄົມ, ໂດຍສະເພາະເພື່ອປົກປ້ອງຜູ້ອອກແຮງງານ ແລະ ຄອບຄົວໃນເສດຖະກິດນອກລະບົບ,” ທ່ານນາງກ່າວ.
ສິ່ງທ້າທາຍດັ່ງກ່າວແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນເປັນພິເສດໃນປະເທດລາວ, ບ່ອນທີ່ອັດຕາສ່ວນຫຼວງຫຼາຍຂອງຜູ້ອອກແຮງງານຍັງຢູ່ນອກລະບົບປະກັນສັງຄົມ.
ອີງຕາມບົດລາຍງານທີ່ເປີດເຜີຍໂດຍອົງການແຮງງານສາກົນ (ILO) ໃນເດືອນກຸມພາ 2025, ຜູ້ອອກແຮງງານໃນລາວ 9 ໃນ 10 ຄົນ ບໍ່ໄດ້ລົງທະບຽນເຂົ້າໃນລະບົບປະກັນສັງຄົມ, ເຖິງແມ່ນວ່າ 52 ເປີເຊັນຂອງກຳລັງແຮງງານ ອາດຈະສາມາດປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນກອງທຶນປະກັນສັງຄົມແຫ່ງຊາດໄດ້.
ບົດລາຍງານຍັງພົບວ່າ 98 ເປີເຊັນຂອງຜູ້ອອກແຮງງານໃນຂະແໜງກະສິກຳ, ການປະມົງ ແລະ ປ່າໄມ້ ແມ່ນເປັນຜູ້ອອກແຮງງານນອກລະບົບ, ໂດຍ 95 ເປີເຊັນຂອງຜູ້ອອກແຮງງານນອກລະບົບເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ມີປະກັນສັງຄົມຄຸ້ມຄອງ.
ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອອກແຮງງານມີການປົກປ້ອງທາງດ້ານການເງິນທີ່ຈຳກັດ ເມື່ອພວກເຂົາປະເຊີນກັບການເຈັບປ່ວຍ, ການບາດເຈັບໃນບ່ອນເຮັດວຽກ ຫຼື ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກອື່ນໆ ທີ່ຂັດຂວາງລາຍຮັບຂອງພວກເຂົາ.
ຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຳມະນາໄດ້ສົນທະນາກ່ຽວກັບວິທີການປະຕິບັດຕົວຈິງເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງເຫຼົ່ານີ້, ລວມທັງມາດຕະການປ້ອງກັນຄວາມຄຽດຈາກຄວາມຮ້ອນ, ການປັບປຸງຄວາມປອດໄພໃນບ່ອນເຮັດວຽກ ແລະ ເສີມສ້າງການບໍລິການດ້ານສາທາລະນະສຸກ ແລະ ປະກັນສັງຄົມ.
ພວກເຂົາຍັງໄດ້ກວດກາເບິ່ງວ່າ ສະຫະກອນກະສິກຳສາມາດນຳໃຊ້ວິທີການເຮັດກະສິກຳທີ່ທົນທານຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດ, ປັບປຸງຜົນຜະລິດ ແລະ ກຽມພ້ອມຮັບມືກັບໄພທຳມະຊາດໄດ້ແນວໃດ.
ທ່ານນາງ Loveleen De, ຜູ້ຈັດການໂຄງການປົກປ້ອງທາງສັງຄົມ ປະຈຳອົງການແຮງງານສາກົນ, ໄດ້ເຕືອນວ່າ ສະພາບອາກາດທີ່ປ່ຽນແປງ ກຳລັງເພີ່ມຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສຸຂະພາບ ແລະ ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຜູ້ອອກແຮງງານ.
“ໃນຂະນະທີ່ ສປປ ລາວ ປະສົບກັບເຫດການສະພາບອາກາດທີ່ຮ້າຍແຮງເລື້ອຍໆຂຶ້ນ ແລະ ຜູ້ອອກແຮງງານໄດ້ຮັບຜົນກະທົບເພີ່ມຂຶ້ນຈາກອຸນຫະພູມທີ່ສູງຂຶ້ນ, ຮູບແບບນໍ້າຝົນທີ່ປ່ຽນແປງ, ແລະ ຄວາມສ່ຽງທີ່ໃຫຍ່ກວ່າຕໍ່ສຸຂະພາບ ແລະ ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງພວກເຂົາ, ລະບົບການປົກປ້ອງທາງສັງຄົມສາມາດມີບົດບາດສຳຄັນໃນການປົກປັກຮັກສາສະຫວັດດີການ, ປົກປ້ອງຊີວິດການເປັນຢູ່ ແລະ ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃນການຟື້ນຕົວ,” ທ່ານນາງກ່າວ.
ສະຫະພາບເອີຣົບ ຍັງໄດ້ຢືນຢັນຄືນຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຂອງຕົນໃນການຊ່ວຍເຫຼືອປະເທດລາວ ຂະຫຍາຍການປົກປ້ອງທາງສັງຄົມໄປສູ່ຜູ້ອອກແຮງງານທີ່ມີຄວາມສ່ຽງ, ໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກໃນຂະແໜງກາເຟ, ຊາ ແລະ ປ່າໄມ້.
ທ່ານນາງ Karla Leitzke, ເລຂານຸການເອກ ປະຈຳຄະນະຜູ້ແທນສະຫະພາບເອີຣົບ ປະຈຳລາວ, ກ່າວວ່າ EU ຍັງຄົງມຸ່ງໝັ້ນທີ່ຈະສະໜັບສະໜູນສະພາບການເຮັດວຽກທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດທີ່ກວມລວມ ເຊິ່ງເປັນປະໂຫຍດແກ່ທັງປະຊາຊົນ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ.
ກອງປະຊຸມສຳມະນາໄດ້ຖືກຈັດຂຶ້ນໂດຍອົງການແຮງງານສາກົນ ຜ່ານໂຄງການ SOLAR ໄລຍະທີ II ທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນທຶນຈາກ EU, ໂດຍການເປັນຄູ່ຮ່ວມງານກັບ ອົງການປະກັນສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດລາວ.
ໂຄງການດັ່ງກ່າວ, ເຊິ່ງເລີ່ມຕົ້ນໄລຍະທີສອງໃນປີ 2026, ແນໃສ່ປັບປຸງສິດທິແຮງງານ, ການຄຸ້ມຄອງດ້ານປະກັນສັງຄົມ ແລະ ຄວາມປອດໄພໃນບ່ອນເຮັດວຽກ ສຳລັບປະຊາຊົນທີ່ເຮັດວຽກໃນຂະແໜງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້.
ອີງຕາມຂໍ້ມູນທີ່ເປີດເຜີຍໂດຍອົງການແຮງງານສາກົນ ໃນວັນທີ 29 ກັນຍາ, ໄລຍະໃໝ່ນີ້ຄາດວ່າຈະເຂົ້າເຖິງຜູ້ອອກແຮງງານປະມານ 32,000 ຄົນ ໃນ 16 ເມືອງ ທົ່ວ 7 ແຂວງ. ຢ່າງໜ້ອຍ 50 ເປີເຊັນຂອງຜູ້ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດທີ່ຕັ້ງເປົ້າໝາຍໄວ້ແມ່ນເປັນແມ່ຍິງ.
ໂຄງການນີ້ສ້າງຂຶ້ນບົນພື້ນຖານຂອງໂຄງການກ່ອນໜ້າ ເຊິ່ງໄດ້ຊ່ວຍຜູ້ອອກແຮງງານ 806 ຄົນ ເຂົ້າຮ່ວມກອງທຶນປະກັນສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ແລະ ສ້າງຄວາມຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບສິດທິແຮງງານ ແລະ ຄວາມປອດໄພໃນບ່ອນເຮັດວຽກໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນຫຼາຍກວ່າ 12,600 ຄົນ ໃນລະຫວ່າງປີ 2021 ຫາ 2024.
ກອງປະຊຸມສຳມະນາຍັງໄດ້ຊຸກຍູ້ໃຫ້ເຍົາວະຊົນປະກອບສ່ວນແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບການປັບຕົວຕໍ່ການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ ແລະ ການປົກປ້ອງທາງສັງຄົມ.
ທ່ານ ນາງ ປອ ສົມຄິດ ບູລິດຳ, ຫົວໜ້າ ຄະນະວິຊາ ຄະນະວິທະຍາສາດສັງຄົມ, ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ກ່າວວ່າ ນັກສຶກສາມະຫາວິທະຍາໄລສາມາດມີບົດບາດສຳຄັນໃນການພັດທະນາວິທີການໃໝ່ໆ ເພື່ອປົກປ້ອງຜູ້ອອກແຮງງານ ແລະ ຊຸມຊົນ.
ນັກສຶກສາຈາກຄະນະຕ່າງໆໄດ້ນຳສະເໜີຂໍ້ສະເໜີໂຄງການ, ໃນຂະນະທີ່ງານວາງສະແດງຮູບພາບ, ການເລົ່າເລື່ອງ ແລະ ກິດຈະກຳການສະແດງລະຄອນ ໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນເຖິງວິທີທີ່ຜູ້ຄົນກຳລັງຕອບສະໜອງຕໍ່ຜົນກະທົບຂອງການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ.
ການສົນທະນາໄດ້ເນັ້ນໜັກເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງການຮັບປະກັນວ່າ ການປົກປ້ອງທາງສັງຄົມເຂົ້າເຖິງຜູ້ອອກແຮງງານທີ່ສ່ຽງຕໍ່ຄວາມສ່ຽງດ້ານສະພາບອາກາດຫຼາຍທີ່ສຸດ, ຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຂົາປົກປ້ອງສຸຂະພາບຂອງຕົນ, ຮັກສາລາຍຮັບ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອຄອບຄົວຂອງພວກເຂົາ ເມື່ອສະພາບອາກາດທີ່ຮ້າຍແຮງລົບກວນຊີວິດຂອງພວກເຂົາ.
ຮູບພາບຈາກ: ILO\SaiyadethSithilath
#LaoX #ຜູ້ອອກແຮງງານລາວ #ປະກັນສັງຄົມ #ການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ #ແຮງງານນອກລະບົບ #ILO #LaoWorkers #ClimateChange #SocialProtection
