ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ ຫຼາຍຄົນກໍຄົງຈະເຫັນຂ່າວ ກ່ຽວກັບແຈ້ງເຕືອນສະພາບອາກາດຮ້ອນໜັກ ຈາກປາກົດການ El nino ທີ່ກຳລັງຈະເກີດຂຶ້ນໃນປີນີ້, ເຊິ່ງ ມັນບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເລື່ອງຂອງດິນຟ້າອາກາດທີ່ເຮົາຈົ່ມວ່າຮ້ອນແລ້ວກໍຈົບໄປ. ເມື່ອເບິ່ງອອກໄປເຫັນທ້ອງຟ້າທີ່ປາສະຈາກເມກຝົນ, ແຜ່ນດິນທີ່ເລີ່ມແຕກລະຫົກ ແລະ ແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ຄ່ອຍໆບົກແຫ້ງ… ສິ່ງທີ່ໜ້າຢ້ານທີ່ສຸດທີ່ກຳລັງກໍ່ຕົວຂຶ້ນ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຄວາມຮ້ອນອົບເອົ້າ, ແຕ່ແມ່ນ “ວິກິດການປາກທ້ອງ” ທີ່ກຳລັງເຄາະປະຕູເຮືອນເຮົາທຸກຄົນ.
ເມື່ອນໍ້າແຫ້ງ, ເຂົ້າໃນນາກໍຕາຍ, ຜັກກໍປູກຍາກ, ສັດລ້ຽງກໍຂາດອາຫານ. ຜົນກະທົບເຫຼົ່ານີ້ຈະບໍ່ຢຸດຢູ່ແຕ່ໃນທົ່ງນາ ແຕ່ມັນຈະເດີນທາງມາຮອດຕະຫຼາດ, ກາຍເປັນປ້າຍລາຄາສິນຄ້າທີ່ແພງຂຶ້ນ, ແລະ ສຸດທ້າຍກໍມາຕົກລົງຢູ່ເທິງຈານເຂົ້າຂອງພວກເຮົາ ພ້ອມກັບຄ່າຄອງຊີບທີ່ບີບຮັດຫົວໃຈ. ນີ້ຄືສັນຍານເຕືອນໄພສີແດງ ທີ່ບອກໃຫ້ເຮົາຮູ້ວ່າ ມະຫັນຕະໄພໄພແລ້ງຄັ້ງນີ້ ກຳລັງຈະເຂົ້າໄປສັ່ນຄອນຄວາມໝັ້ນຄົງໃນຊີວິດຂອງທຸກຄອບຄົວຢ່າງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້.
ມື້ນີ້, ເຮົາຈະພາທ່ານເຈາະເລິກລົງໄປເຖິງຮາກຖານຂອງບັນຫາ ວ່າເປັນຫຍັງອາກາດທີ່ຮ້ອນອົບເອົ້າ ແລະ ໄພແຫ້ງແລ້ງທີ່ແກ່ຍາວ ຈຶ່ງກາຍເປັນສັດຕູຕົວຮ້າຍທີ່ທຳລາຍຄວາມໝັ້ນຄົງທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງປະຊາຊົນ.
ທຳອິດ, ເມື່ອເວົ້າເຖິງເລື່ອງປາກທ້ອງ, ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແມ່ນຢູ່ທີ່ “ແຫຼ່ງຜະລິດອາຫານ”. ປະເທດຂອງພວກເຮົາເພິ່ງພາອາໄສຂະແໜງກະສິກຳເປັນຫຼັກ ເຊິ່ງເປັນຂະແໜງທີ່ອ່ອນໄຫວທີ່ສຸດຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດ.
ອາກາດທີ່ຮ້ອນຈັດ ແລະ ຝົນທີ່ຖິ້ມຊ່ວງຍາວນານ ເຮັດໃຫ້ແຫຼ່ງນໍ້າທຳມະຊາດ ແລະ ລະບົບຊົນລະປະທານບົກແຫ້ງ. ຕົ້ນເຂົ້າທີ່ກຳລັງຕ້ອງການນໍ້າເພື່ອແຕກກໍ ແລະ ມານ ເກີດອາການແກ່ນລີບ ຫຼື ຕາຍແລ້ງ. ພືດຜັກສວນຄົວທີ່ອ່ອນແອຕໍ່ຄວາມຮ້ອນກໍບໍ່ສາມາດຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້. ສິ່ງນີ້ໝາຍເຖິງການສູນເສຍຕົ້ນທຶນມະຫາສານຂອງຊາວກະສິກອນ ທີ່ລົງທຶນໄປກັບຄ່າປຸ໋ຍ, ຄ່າແນວພັນ ແລະ ຄ່າແຮງງານ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນຕອບແທນ.
ບໍ່ພຽງແຕ່ພືດ, ແຕ່ສັດລ້ຽງກໍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຢ່າງໜັກ. ຄວາມຮ້ອນເຮັດໃຫ້ສັດມີຄວາມຄຽດ (Heat Stress), ກິນອາຫານໜ້ອຍລົງ, ອັດຕາການຈະເລີນເຕີບໂຕຊ້າລົງ ແລະ ສ່ຽງຕໍ່ການຕິດເຊື້ອພະຍາດລະບາດໄດ້ງ່າຍ. ຫຍ້າທີ່ເປັນອາຫານສັດກໍຂາດແຄນຈາກໄພແລ້ງ, ບີບບັງຄັບໃຫ້ຊາວກະສິກອນຕ້ອງຊື້ອາຫານສັດສຳເລັດຮູບທີ່ແພງຂຶ້ນ ຫຼື ຈຳໃຈຂາຍສັດໃນລາຄາຖືກ.
ເມື່ອຜົນຜະລິດຫຼຸດລົງ, ລາຍຮັບຂອງຄົນສ່ວນໃຫຍ່ຂອງປະເທດກໍຫາຍໄປ. ເມື່ອຊາວກະສິກອນບໍ່ມີເງິນ, ກຳລັງຊື້ (Purchasing Power) ໃນລະບົບເສດຖະກິດທ້ອງຖິ່ນກໍຈະຢຸດສະງັກ, ກະທົບຕໍ່ເນື່ອງໄປເຖິງພໍ່ຄ້າແມ່ຄ້າໃນຕະຫຼາດ ແລະ ທຸລະກິດອື່ນໆ
ສືບເນື່ອງກັນມາ ເມື່ອຜົນຜະລິດກະສິກຳຫຼຸດລົງ ແຕ່ຄວາມຕ້ອງການບໍລິໂພກຂອງປະຊາກອນຍັງເທົ່າເດີມ ຫຼື ເພີ່ມຂຶ້ນ ຜົນທີ່ຕາມມາຕາມຫຼັກເສດຖະສາດແມ່ນ “ລາຄາສິນຄ້າຖີບຕົວສູງຂຶ້ນ”.
ຂົ້າສານ, ຊີ້ນໝູ, ຊີ້ນໄກ່, ໄຂ່ ແລະ ຜັກສົດ ຈະປັບລາຄາຂຶ້ນຢ່າງໄວວາ. ສຳລັບຄອບຄົວທີ່ມີລາຍຮັບປານກາງຫາສູງ ອາດຈະຮູ້ສຶກເຖິງຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ, ແຕ່ສຳລັບຄອບຄົວຜູ້ມີລາຍຮັບໜ້ອຍ ທີ່ຕ້ອງຈ່າຍເງິນຫຼາຍກວ່າ 50% ຂອງລາຍຮັບໄປກັບຄ່າອາຫານ ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງລາຄາພຽງໜ້ອຍດຽວ ກໍໝາຍເຖິງການຕ້ອງຫຼຸດຄຸນນະພາບໂພຊະນາການລົງ ຫຼື ຕ້ອງໄປກູ້ຢືມໜີ້ສິນມາເພື່ອຊື້ກິນ.
ນອກຈາກນີ້ ຄວາມຕື່ນຕົກໃຈຕໍ່ຂ່າວໄພແຫ້ງແລ້ງ ອາດເຮັດໃຫ້ເກີດການກັກຕຸນສິນຄ້າຈາກກຸ່ມພໍ່ຄ້າຄົນກາງ ເພື່ອເກັງກຳໄລ ເຊິ່ງຍິ່ງເປັນການຊໍ້າເຕີມໃຫ້ສະຖານະການລາຄາສິນຄ້າຂາດແຄນ ແລະ ແພງຂຶ້ນໄປອີກ.
ຜົນກະທົບຈາກຕະຫຼາດໂລກ: ແອລນີໂຢ ບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນສະເພາະປະເທດເຮົາ ແຕ່ເປັນປະກົດການລະດັບໂລກ. ປະເທດຜູ້ສົ່ງອອກອາຫານລາຍໃຫຍ່ອາດຈະລະງັບການສົ່ງອອກເພື່ອຮັກສາຄວາມໝັ້ນຄົງພາຍໃນປະເທດຕົນເອງ, ເຮັດໃຫ້ລາຄາອາຫານໃນຕະຫຼາດໂລກພຸ່ງສູງ ເຊິ່ງເຮົາກໍຫຼີກລ່ຽງການນຳເຂົ້າອັດຕາເງິນເຟີ້ນີ້ບໍ່ໄດ້.
ນອກເໜືອຈາກນີ້, ອາກາດທີ່ຮ້ອນແຮງເຖິງ 38 ອົງສາ ຍັງສ້າງລາຍຈ່າຍແຝງອື່ນໆ ທີ່ເບິ່ງບໍ່ເຫັນ ແຕ່ສຳຜັດໄດ້ໃນທ້າຍເດືອນ ເຊັ່ນ ບິນຄ່າໄຟຟ້າທີ່ພຸ່ງສູງ ເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດໃນອາກາດທີ່ຮ້ອນອົບເອົ້າ, ການນຳໃຊ້ພັດລົມ ແລະ ເຄື່ອງປັບອາກາດຈະເຮັດວຽກໜັກຂຶ້ນ. ຄ່າໄຟຟ້າທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນກາຍເປັນພາລະອັນໜັກໜ່ວງຂອງທຸກຄົວເຮືອນ ແລະ ພາກທຸລະກິດ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ໄພແຫ້ງແລ້ງອາດເຮັດໃຫ້ປະລິມານນໍ້າໃນເຂື່ອນຜະລິດໄຟຟ້າຫຼຸດລົງ, ເຊິ່ງອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານພະລັງງານໃນໄລຍະຍາວ.
ສະຫຼຸບແລ້ວ ປະກົດການ ແອລນີໂຢ ໃນປີ 2026 ນີ້ ຄືບົດທົດສອບຄັ້ງສຳຄັນຂອງຊາດເຮົາ. ມັນເປັນສຽງລະຄັງເຕືອນໄພວ່າ ການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໄກຕົວອີກຕໍ່ໄປ ແຕ່ມັນກຳລັງເຄາະປະຕູເຮືອນ ແລະ ກະທົບເຖິງປາກທ້ອງຂອງພວກເຮົາທຸກຄົນຢ່າງແທ້ຈິງ. ການກຽມພ້ອມຮັບມືຕັ້ງແຕ່ວິນາທີນີ້ ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ທາງເລືອກ, ແຕ່ຄືຫົນທາງດຽວເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ.
#LaoXperts #ແອລນີໂຢ2026 #ວິກິດປາກທ້ອງ #ໄພແລ້ງ #ອາກາດຮ້ອນຈັດ #ຄ່າຄອງຊີບ #ເງິນເຟີ້ #ສິນຄ້າແພງ #ຜົນກະທົບແອລນີໂຢ #ເຕືອນໄພອາກາດ #ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ #ElNino2026
