ທ່າມກາງກະແສໂລກທີ່ພະຍາຍາມປ່ຽນຜ່ານໄປສູ່ການຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວໃຫ້ເປັນສູນ (Net Zero), ສປປ ລາວ ກໍາລັງສ້າງຕົນເອງໃຫ້ກາຍເປັນ “ໝໍ້ໄຟແຫ່ງອາຊີ” (Battery of Asia) ໃນເວີຊັນທີ່ສະອາດ ແລະ ຂຽວງາມກວ່າເກົ່າ.
ຍຸດທະສາດການພັດທະນາເສດຖະກິດສີຂຽວ (Green Economy) ປຽບເໝືອນການປູພົມແດງຕ້ອນຮັບເມັດເງິນລົງທຶນມະຫາສານຈາກທົ່ວໂລກ, ໂດຍສະເພາະໃນຂະແໜງພະລັງງານທົດແທນ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຈຳກັດຢູ່ພຽງແຕ່ພະລັງງານນ້ຳ (Hydropower) ອີກຕໍ່ໄປ, ແຕ່ກຳລັງເປີດປະຕູຮັບພະລັງງານແສງຕາເວັນ (Solar) ແລະ ພະລັງງານລົມ (Wind) ເຂົ້າມາເປັນກຳລັງຂັບເຄື່ອນຮ່ວມ.
ການຫັນປ່ຽນຄັ້ງນີ້ ປຽບດັ່ງການປ່ຽນແສງແດດ ແລະ ສາຍລົມ ທີ່ເຄີຍພັດຜ່ານພູຜາປ່າດົງໄປລ້າໆ ໃຫ້ກາຍເປັນ “ຄຳຂຽວ” ຫຼື ຂຸມຊັບພະລັງງານທີ່ບໍ່ມີວັນບົກແຫ້ງ, ສ້າງໂອກາດໃຫ້ລາວສາມາດກ້າວຂຶ້ນມາເປັນຜູ້ນຳດ້ານພະລັງງານສະອາດໃນພາກພື້ນອາຊຽນ ຢ່າງໂດດເດັ່ນ.
ຫາກເຮົາມາພິຈາລະນາຕົວເລກສະຖິຕິທີ່ເປັນຮູບປະທຳ, ອີງຕາມບົດລາຍງານຂອງກະຊວງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່ (ແຕ່ກ່ອນ), ສປປ ລາວ ມີແຫຼ່ງຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຕິດຕັ້ງທົ່ວປະເທດຫຼາຍກວ່າ 11,000 ເມກາວັດ (MW) ເຊິ່ງຫຼາຍກວ່າ 80% ແມ່ນມາຈາກພະລັງງານນ້ຳ.
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຈຸດປ່ຽນທີ່ສຳຄັນຄືການກ້າວເຂົ້າມາຂອງໂຄງການພະລັງງານລົມຂະໜາດໃຫຍ່ ເຊັ່ນ: ໂຄງການພະລັງງານລົມ “ມູນຊູນ” (Moonsoon Wind Power Project) ໃນແຂວງເຊກອງ ແລະ ອັດຕະປື ທີ່ມີກຳລັງການຜະລິດເຖິງ 600 ເມກາວັດ, ຖືເປັນໂຄງການພະລັງງານລົມຂ້າມພົມແດນແຫ່ງທຳອິດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ທີ່ຈະສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄປຍັງປະເທດຫວຽດນາມ.
ທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB) ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ໃຫ້ທຶນຫຼັກກວ່າ 692 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ແກ່ໂຄງການນີ້ ໄດ້ລະບຸວ່າ ໂຄງການດັ່ງກ່າວຈະຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍກາສກາກໂບນິກໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 35 ລ້ານໂຕນຕະຫຼອດອາຍຸການໃຊ້ງານ.
ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີການພັດທະນາໂຄງການພະລັງງານແສງຕາເວັນແບບທຸ່ນຟູ (Floating Solar) ເທິງໜ້ານ້ຳຂອງເຂື່ອນນ້ຳງື່ມ 1 ທີ່ມີແຜນກຳລັງການຜະລິດສູງເຖິງ 1,200 ເມກາວັດ ເຊິ່ງຈະກາຍເປັນໂຄງການໂຊລາເຊວເທິງໜ້ານ້ຳທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນພາກພື້ນ ບົ່ງບອກວ່າລາວກຳລັງຫັນປ່ຽນໂຄງສ້າງພະລັງງານໃຫ້ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ໝັ້ນຄົງກວ່າເກົ່າ.
ການມີແຫຼ່ງພະລັງງານສະອາດທີ່ອຸດົມສົມບູນ ປຽບເໝືອນມີ ແມ່ເຫຼັກ ທີ່ດຶງດູດນັກລົງທຶນຕ່າງຊາດ (FDI) ໃຫ້ເຂົ້າມາຕັ້ງຖານການຜະລິດ ໂດຍສະເພາະບໍລິສັດເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ອຸດສາຫະກຳຍັກໃຫຍ່ລະດັບໂລກ ທີ່ມີຂໍ້ຜູກມັດດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ RE100 (ການໃຊ້ພະລັງງານໝູນວຽນ 100%).
ເມື່ອລາວສາມາດສະໜອງໄຟຟ້າສີຂຽວໄດ້, ໂຮງງານອຸດສາຫະກຳເຫຼົ່ານັ້ນກໍຈະມອງເຫັນລາວເປັນຈຸດໝາຍປາຍທາງທີ່ໄດ້ປຽບ ບວກກັບການເປີດນຳໃຊ້ລະບົບສາຍສົ່ງໄຟຟ້າແຮງສູງ 500 ກິໂລໂວນ (kV) ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ລາວ-ຈີນ ແລະ ລາວ-ກຳປູເຈຍ-ໄທ-ມາເລເຊຍ-ສິງກະໂປ (LTMS-PIP) ເຊິ່ງເປັນການຍົກລະດັບຈາກ “ໝໍ້ໄຟ” ໃຫ້ກາຍເປັນ ຕາໜ່າງໄຟຟ້າ ຂອງພາກພື້ນ.
ສິ່ງທີ່ໜ້າຕິດຕາມໄປກວ່ານັ້ນຄື ໂອກາດໃນການສ້າງລາຍໄດ້ໃໝ່ຈາກ “ຄາບອນເຄຣດິດ” (Carbon Credit) ໂດຍທະນາຄານໂລກ (World Bank) ໄດ້ມີການຮ່ວມມືກັບລັດຖະບານລາວ ພາຍໃຕ້ໂຄງການຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດຈາກການທຳລາຍປ່າໄມ້ (REDD+) ເຊິ່ງອາດສ້າງລາຍໄດ້ໃຫ້ແກ່ປະເທດໄດ້ຫຼາຍສິບລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ຈາກການຮັກສາພື້ນທີ່ປ່າໄມ້ ແລະ ການພັດທະນາໂຄງການສີຂຽວ.
ເຖິງແມ່ນວ່າທ່າແຮງດັ່ງກ່າວຈະເບິ່ງຄືວ່າສົດໃສ, ແຕ່ການຈະປ່ຽນກະແສພະລັງງານໃຫ້ກາຍເປັນເມັດເງິນໃນກະເປົ໋າຂອງປະເທດຢ່າງຍືນຍົງນັ້ນ ຍັງຕ້ອງອາໄສການແກ້ໄຂໂຈດທີ່ທ້າທາຍພາຍໃນ. ພະລັງງານແສງຕາເວັນ ແລະ ລົມ ປຽບດັ່ງທຳມະຊາດທີ່ມີຄວາມບໍ່ແນ່ນອນ, “ຍາມແດດກໍແຮງ, ຍາມຝົນກໍດັບ, ຍາມລົມສະຫງົບກໍຢຸດຊົ່ວຄາວ,”
ດັ່ງນັ້ນ ລາວຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງມີການລົງທຶນໃນລະບົບກັກເກັບພະລັງງານດ້ວຍແບັດເຕີຣີຂະໜາດໃຫຍ່ (BESS) ເພື່ອຮັກສາສະຖຽນລະພາບຂອງກະແສໄຟຟ້າ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ການປັບປຸງນໂຍບາຍ ແລະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການສົ່ງເສີມການລົງທຶນສີຂຽວ ໃຫ້ມີຄວາມໂປ່ງໃສ, ເຂົ້າເຖິງງ່າຍ ແລະ ເອື້ອອໍານວຍຕໍ່ການເງິນສີຂຽວ (Green Finance) ກໍເປັນສິ່ງສຳຄັນ ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ທະນາຄານພາຍໃນປະເທດ ສາມາດປ່ອຍສິນເຊື່ອດອກເບ້ຍຕໍ່າໃຫ້ແກ່ໂຄງການພັດທະນາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ກະສິກຳຍືນຍົງໄດ້.
ຖ້າພວກເຮົາສາມາດຮັກສາຄວາມສົດໃສຂອງແຫຼ່ງພະລັງງານສະອາດນີ້ ຄວບຄູ່ໄປກັບການພັດທະນາໂຄງລ່າງພື້ນຖານທີ່ທັນສະໄໝ, ພະລັງງານສີຂຽວຈະບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ສິນຄ້າສົ່ງອອກ, ແຕ່ຈະເປັນຮາກຖານອັນໜັກແໜ້ນ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງລາວເຕີບໂຕຢ່າງມີສະຖຽນລະພາບ ແລະ ຍືນຍົງໄປສູ່ອະນາຄົດ.
#LaoXperts #ເສດຖະກິດສີຂຽວ #ພະລັງງານສະອາດ #GreenEconomy #ພະລັງງານທົດແທນ #ເສດຖະກິດລາວ #ພະລັງງານລົມມອນຊູນ #CarbonCredit #NetZeroLao
