ຍອດຂາຍແຮ່ທາດຂອງລາວລື່ນຄາດໝາຍປະຈຳປີ ຂະນະທີ່ການຊຸກຍູ້ການປຸງແຕ່ງເພີ່ມຂຶ້ນ

ສປປ ລາວ ບັນທຶກຍອດຂາຍແຮ່ທາດໄດ້ 2,95 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ໃນໄລຍະ 9 ເດືອນຕົ້ນປີ 2026 ເຊິ່ງລື່ນຄາດໝາຍປະຈຳປີ ຂະນະທີ່ລັດຖະບານພວມເລັ່ງຄວາມພະຍາຍາມໃນການຂະຫຍາຍການປຸງແຕ່ງພາຍໃນປະເທດ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນການສົ່ງອອກແຮ່ທາດດິບ.

ອີງຕາມຕົວເລກເບື້ອງຕົ້ນຈາກກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ, ຍອດຂາຍແຮ່ທາດບັນລຸ 2.952,89 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ, ເພີ່ມຂຶ້ນ 13,75 ສ່ວນຮ້ອຍ ທຽບໃສ່ໄລຍະດຽວກັນຂອງປີກາຍ. ຕົວເລກລວມນີ້ກວມເອົາ 107,29 ສ່ວນຮ້ອຍ ຂອງແຜນການປະຈຳປີທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດຮັບຮອງ ຄື 2.752,32 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ.

ກະຊວງຄາດຄະເນວ່າ ຍອດຂາຍແຮ່ທາດໝົດປີ ຈະບັນລຸ 3.544,88 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ, ເຊິ່ງລື່ນຄາດໝາຍປະມານ 28,8 ສ່ວນຮ້ອຍ.

ການຂາຍແຮ່ທາດພາຍໃນປະເທດກໍເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງແຮງເຊັ່ນກັນ, ເຊິ່ງເພີ່ມຂຶ້ນ 68,86 ສ່ວນຮ້ອຍ ມາເປັນ 388,26 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ຈາກ 229,93 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ໃນ 9 ເດືອນຕົ້ນປີຂອງປີກາຍ. ເຖິງວ່າຈະມີການເຕີບໂຕຢ່າງແຂງແຮງ, ແຕ່ຍອດຂາຍພາຍໃນປະເທດບັນລຸໄດ້ພຽງ 68,55 ສ່ວນຮ້ອຍ ຂອງແຜນການປະຈຳປີ ຄື 556,41 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ.

ຕົວເລກດັ່ງກ່າວເກີດຂຶ້ນໃນຂະນະທີ່ລັດຖະບານພະຍາຍາມຫາຜົນປະໂຫຍດທາງດ້ານເສດຖະກິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນຈາກຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດຂອງຕົນ ໂດຍການຫັນປ່ຽນຈາກການສົ່ງອອກແຮ່ທາດດິບ ໄປສູ່ການປຸງແຕ່ງພາຍໃນປະເທດ ແລະ ການຜະລິດທີ່ມີມູນຄ່າສູງຂຶ້ນ.

ໃນການຄຳຊີ້ແຈງຕໍ່ກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ 2 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ 10 ໃນວັນທີ 7 ຕຸລາ, ທ່ານ ມະໄລທອງ ກົມມະສິດ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ກ່າວວ່າ ໃນເມື່ອກ່ອນປະເທດເຮົາເນັ້ນໜັກໃສ່ການສົ່ງອອກວັດຖຸດິບເພື່ອສ້າງລາຍຮັບ, ເຊິ່ງເປັນການຈຳກັດຄວາມສາມາດໃນການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຂອງຕົນຢ່າງເຕັມສ່ວນ.

ທ່ານກ່າວວ່າ “ໃນພາກປະຕິບັດຕົວຈິງ, ການພັດທະນາແຮ່ທາດແມ່ນມຸ່ງເນັ້ນໃສ່ການສົ່ງອອກວັດຖຸດິບເປັນຕົ້ນຕໍ ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບມາແກ້ໄຂຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການເງິນ, ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າພວກເຮົາກຳລັງນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນຂອງພວກເຮົາແບບຍັງບໍ່ທັນເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດເທື່ອ”.

ປັດຈຸບັນ ລັດຖະບານພວມເຄື່ອນໄຫວເພື່ອຮັດກຸມລະບຽບການຄຸ້ມຄອງການພັດທະນາແຮ່ທາດ. ຮ່າງຄຳສັ່ງຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ວ່າດ້ວຍການພັດທະນາ ແລະ ຄຸ້ມຄອງແຮ່ທາດ ຈະກຳນົດໃຫ້ທຸກໂຄງການໃໝ່ຕ້ອງສ້າງໂຮງງານປຸງແຕ່ງ ແລະ ຫ້າມການສົ່ງອອກແຮ່ທາດດິບ, ອີງຕາມການຖະແຫຼງຂອງທ່ານລັດຖະມົນຕີ.

ລັດຖະບານມີແຜນຈະຢຸດຕິການສົ່ງອອກແຮ່ທາດດິບພາຍໃນປີ 2030 ສຳລັບແຮ່ທາດຫຼາຍຊະນິດ, ລວມທັງ ຢິບຊຳ, ບາຣິດ, ອັງຕີມອນ, ໂກບານ, ຕັງສະແຕນ ແລະ ນິກເກິນ. ສຳລັບໂຄງການທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດຜ່ານມາ, ກະຊວງຈະກະກຽມແຜນການຫຼຸດຜ່ອນການສົ່ງອອກແຮ່ທາດດິບ ແລະ ສະເໜີຕໍ່ລັດຖະບານພາຍໃນທ້າຍປີ 2026.

ນະໂຍບາຍດັ່ງກ່າວແມ່ນເພື່ອແນໃສ່ຊຸກຍູ້ການລົງທຶນໃສ່ໂຮງງານປຸງແຕ່ງ, ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳ, ຖ່າຍທອດເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ເພີ່ມມູນຄ່າທີ່ສ້າງຂຶ້ນຈາກຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດກ່ອນທີ່ຈະສົ່ງອອກນອກປະເທດ.

ຜົນໄດ້ຮັບເບື້ອງຕົ້ນແມ່ນພວມປາກົດໃຫ້ເຫັນຢູ່ ເຂດອຸດສາຫະກຳ ອາຊີ ໂປຕາສ (Asia Potash Industrial Estate) ຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ. ອີງຕາມທ່ານ ມະໄລທອງ, ໂຄງການນີ້ສາມາດດຶງດູດການລົງທຶນເຂົ້າໃນໂຮງງານ 14 ແຫ່ງ ມູນຄ່າຫຼາຍກວ່າ 730 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ໃນປີທີ່ຜ່ານມາ. ໂຮງງານ 9 ແຫ່ງກຳລັງດຳເນີນການຢູ່, ໃນຂະນະທີ່ການສົ່ງອອກຈາກເຂດອຸດສາຫະກຳດັ່ງກ່າວມີມູນຄ່າຫຼາຍກວ່າ 120 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ໃນເດືອນມັງກອນ ຫາ ເດືອນສິງຫາ 2026. ໂຮງງານເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳເກືອບ 2.000 ຕຳແໜ່ງ.

ທ່ານລັດຖະມົນຕີຍັງໄດ້ລາຍງານຕື່ມວ່າ: ໂຄງການພັດທະນາແຮ່ໂປຕາສ ໄຄຢວນ (Kaiyuan potash) ສາມາດດຶງດູດບໍລິສັດໄດ້ 12 ແຫ່ງ ຕັ້ງແຕ່ເດືອນສິງຫາ 2025 ເປັນຕົ້ນມາ, ດ້ວຍແຜນການລົງທຶນຫຼາຍກວ່າ 600 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ. ໂຮງງານ 4 ແຫ່ງໄດ້ສຳເລັດການກໍ່ສ້າງ, ເຊິ່ງກວມເອົາການລົງທຶນຫຼາຍກວ່າ 250 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ.

ໂຄງການເຫຼົ່ານີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມພະຍາຍາມຂອງລັດຖະບານໃນການພັດທະນາການເຕົ້າໂຮມກຸ່ມອຸດສາຫະກຳທີ່ຕິດພັນກັບຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແທນທີ່ຈະອີງໃສ່ພຽງແຕ່ການຂຸດຄົ້ນ ແລະ ສົ່ງອອກວັດຖຸດິບເທົ່ານັ້ນ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ທ່ານ ມະໄລທອງ ຍອມຮັບວ່າ ການຫັນປ່ຽນຄັ້ງນີ້ປະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍທີ່ສຳຄັນ, ເຊິ່ງລວມມີຄ່າຂົນສົ່ງສູງ, ພື້ນຖານໂຄງລ່າງດ້ານໂລຈິສຕິກທີ່ຈຳກັດ, ຄວາມຕ້ອງການໄຟຟ້າທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ລາຄາແຂ່ງຂັນໄດ້, ພ້ອມທັງການຂາດແຄນຊ່ຽວຊານທາງດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ຫ້ອງທົດລອງທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງລະດັບສາກົນ.

ພ້ອມກັນນີ້, ກະຊວງຍັງພະຍາຍາມປັບປຸງການຕິດຕາມກວດກາໂຄງການຂຸດຄົ້ນແຮ່ທາດໃຫ້ເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນ. ຈາກໂຄງການລົງທຶນດ້ານແຮ່ທາດ 259 ໂຄງການທີ່ໄດ້ຮັບການປະເມີນໃນປີ 2024, ມີ 111 ໂຄງການຖືກຈັດເຂົ້າໃນປະເພດອ່ອນ ຫຼື ອ່ອນຫຼາຍ (ປະເພດ C ແລະ C+), ເຊິ່ງລວມມີທັງໂຄງການໃນໄລຍະສຳຫຼວດ ແລະ ໄລຍະຂຸດຄົ້ນ-ປຸງແຕ່ງ.

ລັດຖະບານໄດ້ເລີ່ມດຳເນີນມາດຕະການຕໍ່ກັບໂຄງການທີ່ປະຕິບັດງານບໍ່ມີປະສິດທິຜົນ. ອີງຕາມການກ່າວຂອງທ່ານລັດຖະມົນຕີ, ສັນຍາຂອງ 10 ບໍລິສັດໄດ້ຖືກຍົກເລີກ ແລະ ຖອນໃບອະນຸຍາດແລ້ວ, ໃນຂະນະທີ່ລັດຖະບານໄດ້ອະນຸມັດຍົກເລີກເພີ່ມອີກສອງໂຄງການ. ກະຊວງກຳລັງກະກຽມສະເໜີຍົກເລີກເພີ່ມເຕີມ.

ຮ່າງມາດຕະຖານການຄັດເລືອກນັກລົງທຶນ 10 ຂໍ້ ຈະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ບໍລິສັດຕ້ອງສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມເຂັ້ມແຂງທາງດ້ານການເງິນ, ຄວາມຊ່ຽວຊານດ້ານວິຊາຊີບ ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການຕອບສະໜອງເງື່ອນໄຂດ້ານການປຸງແຕ່ງ. ນັກລົງທຶນຍັງຈະຕ້ອງໄດ້ເປີດເຜີຍເຈົ້າຂອງຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດຂອງຕົນ, ໂດຍຫ້າມການນຳໃຊ້ບຸກຄົນທີ່ອອກຊື່ແທນ (nominees).

ກະຊວງມີແຜນທີ່ຈະນຳໃຊ້ລະບົບຕິດຕາມກວດກາແບບດິຈິຕອນ, ລວມທັງອຸປະກອນຊັ່ງນໍ້າໜັກອັດຕະໂນມັດຢູ່ປະຕູທາງອອກເໝືອງແຮ່ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບລະບົບຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບສ່ວຍສາອາກອນ, ເພື່ອປັບປຸງຄວາມໂປ່ງໃສ ແລະ ຮັບປະກັນໃຫ້ລັດສາມາດເກັບພັນທະທາງດ້ານການເງິນໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

ທ່ານ ມະໄລທອງ ກ່າວວ່າ ການສ້າງເສດຖະກິດທີ່ເປັນເອກະລາດ ແລະ ເພິ່ງພາຕົນເອງໄດ້ ຈະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການປະສານງານທີ່ແໜ້ນແຟ້ນຂຶ້ນລະຫວ່າງພາກສ່ວນສູນກາງ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ, ການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍທີ່ສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍ ແລະ ການຕິດຕາມກວດກາຢ່າງໃກ້ຊິດຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ.

ສິ່ງທ້າທາຍຂອງລັດຖະບານແມ່ນການຮັກສາລາຍຮັບຈາກຂະແໜງການແຮ່ທາດ ພ້ອມກັບການຮັບປະກັນວ່າອັດຕາສ່ວນທີ່ໃຫຍ່ກວ່າຂອງມູນຄ່າທີ່ສ້າງຂຶ້ນຈາກຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຂອງປະເທດຈະຍັງຄົງຢູ່ໃນລາວ ໂດຍຜ່ານການປຸງແຕ່ງ, ການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການສ້າງວຽກເຮັດງານທຳ.

#LaoXperts #ແຮ່ທາດລາວ #ເສດຖະກິດລາວ #ຂ່າວລາວ #LaosMining #LaosEconomy #LaoNews