ອີໂບລາຄອງໂກວິກິດ! ຕິດເຊື້ອທະລຸ 11,000 ຄົນ ເສຍຊີວິດກວ່າ 5,400 ຄົນ ສະຖານະການຍັງຄວບຄຸມບໍ່ໄດ້

ເຊື້ອອີໂບລາລະບາດໄປແລ້ວແປດແຂວງ ອັດຕາເສຍຊີວິດໃນກຸ່ມຜູ້ປ່ວຍຢືນຢັນໃກ້ 49%, ຂະນະທີ່ສົງຄາມ, ການໂຈມຕີບຸກຄະລາກອນແພດ ແລະ ການຂາດແຄນອຸປະກອນ ກຳລັງຂັດຂວາງການສະກັດກັ້ນພະຍາດ.

ການລະບາດຂອງພະຍາດອີໂບລາ (Ebola) ໃນສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຄອງໂກ ກຳລັງເຂົ້າສູ່ສະຖານະການວິກິດ ຫຼັງຈຳນວນຜູ້ຕິດເຊື້ອສະສົມທະລຸ 11,000 ຄົນ ແລະ ມີຜູ້ເສຍຊີວິດຫຼາຍກວ່າ 5,400 ຄົນ ນັບແຕ່ປະກາດການລະບາດໃນເດືອນພຶດສະພາ 2026.

ຂໍ້ມູນຫຼ້າສຸດຈາກສູນປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມພະຍາດເອີຣົບ (ECDC) ທີ່ເຜີຍແຜ່ໃນວັນທີ 12 ພະຈິກ ລະບຸວ່າ ຄອງໂກມີຜູ້ຕິດເຊື້ອຢືນຢັນ 11,114 ຄົນ ແລະ ເສຍຊີວິດ 5,433 ຄົນ.

ໃນການອັບເດດຄັ້ງລ່າສຸດ ມີຜູ້ຕິດເຊື້ອເພີ່ມອີກ 72 ຄົນ ແລະ ລາຍງານຜູ້ເສຍຊີວິດເພີ່ມ 46 ຄົນ ຈາກຂໍ້ມູນສະສົມກ່ອນໜ້າ.

ຕົວເລກດັ່ງກ່າວຄິດເປັນອັດຕາເສຍຊີວິດສະສົມໃນກຸ່ມຜູ້ປ່ວຍທີ່ຢືນຢັນປະມານ 48.9%, ສະທ້ອນເຖິງຄວາມຮຸນແຮງຂອງພະຍາດ ແລະ ຄວາມທ້າທາຍໃນການນຳຜູ້ປ່ວຍເຂົ້າຮັບການປິ່ນປົວໃຫ້ທັນເວລາ.

ອັດຕາດັ່ງກ່າວແມ່ນການຄຳນວນຈາກຕົວເລກສະສົມ ບໍ່ແມ່ນການຢືນຢັນວ່າຜູ້ຕິດເຊື້ອທຸກຄົນມີໂອກາດເສຍຊີວິດເທົ່າກັນ.

ການລະບາດຄັ້ງນີ້ເປັນການລະບາດອີໂບລາທີ່ໃຫຍ່ ແລະ ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດຄອງໂກ ແລະ ໃຫຍ່ເປັນອັນດັບສອງຂອງໂລກ ຮອງຈາກການລະບາດໃນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກລະຫວ່າງປີ 2014–2016.

ການລະບາດໃນຄັ້ງນີ້ມີສາເຫດຈາກເຊື້ອອີໂບລາຊະນິດ Bundibugyo virus ເຊິ່ງເປັນໄວຣັດຊະນິດໜຶ່ງທີ່ສາມາດກໍ່ພະຍາດຮ້າຍແຮງໃນມະນຸດ.

ພະຍາດໄດ້ແຜ່ລະບາດໄປແລ້ວໃນແປດແຂວງຂອງຄອງໂກ ໂດຍສະເພາະແຂວງ Ituri ແລະ North Kivu ທີ່ມີຈຳນວນຜູ້ປ່ວຍສູງທີ່ສຸດ.

ຂໍ້ມູນ ECDC ລະບຸວ່າ ແຂວງ Ituri ມີຜູ້ຕິດເຊື້ອສະສົມ 7,728 ຄົນ ແລະ ເສຍຊີວິດ 3,655 ຄົນ, ຂະນະທີ່ North Kivu ມີຜູ້ຕິດເຊື້ອ 2,761 ຄົນ ແລະ ເສຍຊີວິດ 1,523 ຄົນ.

Ituri ເປັນແຂວງທີ່ມີຜູ້ປ່ວຍສະສົມຫຼາຍທີ່ສຸດ ແຕ່ North Kivu ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນຈຸດທີ່ມີການຕິດເຊື້ອໃໝ່ຢ່າງໜ້າກັງວົນ.

ໃນທົ່ວແປດແຂວງ ມີ 67 ເຂດສາທາລະນະສຸກທີ່ເຄີຍລາຍງານຜູ້ປ່ວຍ ແລະ ການແຜ່ເຊື້ອຍັງດຳເນີນຢູ່ໃນຫຼາຍພື້ນທີ່.

ໜຶ່ງໃນສາເຫດສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ການລະບາດຄວບຄຸມໄດ້ຍາກ ແມ່ນຄວາມຂັດແຍ່ງຕິດອາວຸດຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງຄອງໂກ.

ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ລະບຸວ່າ ການໂຈມຕີໃນເມືອງ Cantine-Aloya ແຂວງ North Kivu ໃນຊ່ວງຕົ້ນເດືອນພະຈິກ ເຮັດໃຫ້ພົນລະເຮືອນເສຍຊີວິດ 66 ຄົນ ໃນນັ້ນມີພະນັກງານສາທາລະນະສຸກສາມຄົນ.

ສະຖານພະຍາບານສາມແຫ່ງຖືກປຸ້ນ ແລະ ຈູດເຜົາ ເຮັດໃຫ້ການປິ່ນປົວ ແລະ ການຕິດຕາມຜູ້ສຳຜັດເຊື້ອຢຸດສະງັກ.

WHO ລະບຸວ່າ ມີຜູ້ສຳຜັດໃກ້ຊິດກັບຜູ້ປ່ວຍຫຼາຍກວ່າ 1,000 ຄົນ ທີ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ບໍ່ສາມາດຕິດຕາມອາການໄດ້ຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ຜູ້ປ່ວຍຢືນຢັນອີກສາມຄົນຍັງບໍ່ຮູ້ບ່ອນຢູ່.

ສະຖານະການດັ່ງກ່າວສ້າງຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການແຜ່ເຊື້ອໃນຊຸມຊົນ ເພາະຜູ້ຕິດເຊື້ອທີ່ບໍ່ຖືກກວດພົບ ຫຼື ແຍກປິ່ນປົວ ອາດຖ່າຍທອດເຊື້ອໃຫ້ຜູ້ອື່ນໄດ້.

ວັນທີ 12 ພະຈິກ ອົງການແພດໄຮ້ພົມແດນ (Médecins Sans Frontières ຫຼື MSF) ເຕືອນວ່າ ຫຼັງຜ່ານໄປຫົກເດືອນ ການລະບາດຂອງອີໂບລາໃນຄອງໂກຍັງບໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ການຄວບຄຸມ.

MSF ລາຍງານວ່າ ບາງພື້ນທີ່ປະເຊີນກັບການຂາດແຄນອຸປະກອນການແພດ, ນ້ຳມັນລົດພະຍາບານ, ວັດສະດຸປ້ອງກັນການຕິດເຊື້ອ ແລະ ບຸກຄະລາກອນທີ່ຜ່ານການຝຶກອົບຮົມ.

ນັກລະບາດວິທະຍາ ທ່ານ Neil Ferguson ຈາກ Imperial College London ປະເມີນວ່າ ລະບົບກວດຫາຜູ້ປ່ວຍອາດກວດພົບໄດ້ພຽງປະມານເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງການຕິດເຊື້ອທີ່ເກີດຂຶ້ນຈິງ.

ທ່ານປະເມີນອີກວ່າ ອາດມີຜູ້ປ່ວຍອີໂບລາຢູ່ໃນຄອງໂກປະມານ 2,000–3,000 ຄົນໃນຂະນະນີ້.

ແຕ່ຕົວເລກ 2,000–3,000 ຄົນນີ້ແມ່ນຜົນປະເມີນຈາກແບບຈຳລອງທາງລະບາດວິທະຍາ ບໍ່ແມ່ນຈຳນວນຜູ້ປ່ວຍທີ່ກວດຢືນຢັນແລ້ວ.

ນັກວິຊາການຍັງເຕືອນວ່າ ຫາກການຕິດຕາມຜູ້ສຳຜັດເຊື້ອ ແລະ ການຄວບຄຸມພະຍາດບໍ່ດີຂຶ້ນ ການລະບາດອາດຍືດເຍື້ອຕໍ່ໄປອີກດົນ.

ອີກໜຶ່ງຄວາມທ້າທາຍສຳຄັນແມ່ນ ຍັງບໍ່ມີວັກຊີນ ຫຼື ຢາປິ່ນປົວຈຳເພາະທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸມັດສຳລັບເຊື້ອ Bundibugyo virus.

ເຖິງແມ່ນວ່າໂລກມີວັກຊີນ Ervebo ສຳລັບອີໂບລາອີກຊະນິດໜຶ່ງ ແຕ່ຍັງບໍ່ມີຫຼັກຖານພຽງພໍວ່າວັກຊີນນີ້ສາມາດປ້ອງກັນເຊື້ອ Bundibugyo ໃນມະນຸດໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ.

WHO ຈຶ່ງສະໜັບສະໜູນການທົດລອງວັກຊີນພາຍໃຕ້ໂຄງການ Tumaini ທີ່ເລີ່ມຂຶ້ນໃນເດືອນຕຸລາ 2026.

ການທົດລອງນີ້ມີເປົ້າໝາຍປະເມີນວັກຊີນ Ervebo ພ້ອມກັບວັກຊີນຊະນິດໃໝ່ອີກສອງຕົວທີ່ກຳລັງກຽມເຂົ້າສູ່ການທົດລອງ ຄື ChAdOx1 ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລ Oxford ຮ່ວມກັບ Serum Institute of India ແລະ mRNA-1469 ຂອງ Moderna.

ໃນລະຫວ່າງລໍຖ້າຜົນການທົດລອງ ການປິ່ນປົວປະຄັບປະຄອງ, ການໃຫ້ສານນ້ຳ, ການດູແລອາການ, ການແຍກຜູ້ປ່ວຍ ແລະ ການຕິດຕາມຜູ້ສຳຜັດໃກ້ຊິດ ຍັງເປັນມາດຕະການສຳຄັນທີ່ຊ່ວຍຮັກສາຊີວິດ.

ອີໂບລາຕິດຕໍ່ແນວໃດ? ອາການໃດທີ່ຕ້ອງລະວັງ?

ອີໂບລາເປັນພະຍາດຕິດຕໍ່ຮ້າຍແຮງ ທີ່ແຜ່ເຊື້ອຜ່ານການສຳຜັດໂດຍກົງກັບເລືອດ ຫຼື ສານຄັດຫຼັ່ງຂອງຜູ້ປ່ວຍ ເຊັ່ນ ອາຈຽນ, ອາຈົມ ແລະ ນ້ຳລາຍ ໂດຍເຊື້ອສາມາດເຂົ້າຮ່າງກາຍຜ່ານບາດແຜ ຫຼື ເຍື່ອບຸຕ່າງໆ.

ການສຳຜັດສິ່ງຂອງທີ່ປົນເປື້ອນສານຄັດຫຼັ່ງຂອງຜູ້ປ່ວຍ ຫຼື ຮ່າງກາຍຂອງຜູ້ທີ່ເສຍຊີວິດຈາກພະຍາດ ກໍມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການຕິດເຊື້ອ.

ໄລຍະຟັກຕົວຂອງພະຍາດຢູ່ລະຫວ່າງ **2–21 ວັນ**. ຜູ້ຕິດເຊື້ອຈະເລີ່ມສາມາດແຜ່ເຊື້ອໄດ້ເມື່ອມີອາການ.

ອາການເບື້ອງຕົ້ນອາດປະກອບມີ ໄຂ້ສູງ, ເຈັບຫົວ, ປວດກ້າມຊີ້ນ, ອ່ອນເພຍ ແລະ ເຈັບຄໍ.

ຕໍ່ມາຜູ້ປ່ວຍອາດມີອາການຮາກ, ຖອກທ້ອງ, ເຈັບທ້ອງ ຫຼື ມີພາວະເລືອດອອກໃນບາງກໍລະນີ.

ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຜູ້ປ່ວຍອີໂບລາທຸກຄົນຈະມີເລືອດອອກ ແລະ ອາການເບື້ອງຕົ້ນອາດຄ້າຍກັບມາລາເຣຍ ຫຼື ພະຍາດຕິດເຊື້ອອື່ນໆ.

ຜູ້ທີ່ເຄີຍໄປພື້ນທີ່ລະບາດ ຫຼື ສຳຜັດຜູ້ປ່ວຍ ແລະ ມີອາການທີ່ໜ້າສົງໄສ ຄວນຕິດຕໍ່ສະຖານພະຍາບານໂດຍດ່ວນ, ແຈ້ງປະຫວັດການເດີນທາງ ແລະ ຫຼີກເວັ້ນການສຳຜັດຄົນອື່ນ.

ລາວຄວນກັງວົນຫຼືບໍ່?

ເຖິງແມ່ນອີໂບລາຈະລະບາດຮຸນແຮງໃນອາຟຣິກາ ແຕ່ຍັງບໍ່ມີຫຼັກຖານຈາກແຫຼ່ງຂ່າວທີ່ກວດສອບໃນຄັ້ງນີ້ ວ່າມີການລະບາດຂອງອີໂບລາໃນລາວ.

ສຳລັບລາວ ປະເດັນສຳຄັນແມ່ນການຕິດຕາມສະຖານະການສາກົນ ແລະ ຮັກສາຄວາມພ້ອມດ້ານການກວດຫາພະຍາດ, ການຄັດກອງຜູ້ມີປະຫວັດສ່ຽງ ແລະ ການປ້ອງກັນການຕິດເຊື້ອໃນສະຖານພະຍາບານ.

ການຕິດຕາມຂ່າວຢ່າງຖືກຕ້ອງກໍມີຄວາມສຳຄັນ ເພາະການແຜ່ຂ່າວປອມ ຫຼື ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງເກີນຈິງ ອາດສ້າງຄວາມຢ້ານກົວໃຫ້ປະຊາຊົນໂດຍບໍ່ຈຳເປັນ.

WHO ຍັງບໍ່ແນະນຳໃຫ້ຈຳກັດການເດີນທາງ ຫຼື ການຄ້າທົ່ວໄປກັບປະເທດທີ່ປະເຊີນການລະບາດ ແຕ່ເນັ້ນການເຝົ້າລະວັງ, ການກວດພົບຜູ້ປ່ວຍຢ່າງຮວດໄວ ແລະ ການຮ່ວມມືທາງສາທາລະນະສຸກ.

ສຳລັບຄອງໂກ, ຄວາມຫວັງໃນການຢຸດການລະບາດບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນກັບວັກຊີນຢ່າງດຽວ ແຕ່ຍັງຂຶ້ນກັບຄວາມປອດໄພຂອງພະນັກງານແພດ, ການເຂົ້າເຖິງຊຸມຊົນ ແລະ ຄວາມໄວ້ວາງໃຈລະຫວ່າງປະຊາຊົນກັບໜ່ວຍງານສາທາລະນະສຸກ.

#LaoX #ອີໂບລາ #ອີໂບລາຄອງໂກ #ພະຍາດລະບາດ #ຂ່າວໂລກ #ວິກິດສາທາລະນະສຸກ #ຄອງໂກ #ສຸຂະພາບ #ອົງການອະນາໄມໂລກ #Ebola #DRC #Congo #EbolaOutbreak #Bundibugyo #WHO #MSF #PublicHealth #LaoX