ເມື່ອລາຄານ້ຳມັນດີດຕົວຂຶ້ນເກືອບ 10% ທະລຸ 38,000 ກີບຕໍ່ລິດແລ້ວ ປາກົດການນີ້ປຽບດັ່ງຄື້ນຍັກທີ່ຊັດເຂົ້າໃສ່ກະເປົ໋າເງິນຂອງຜູ້ບໍລິໂພກໂດຍກົງ ຫຼັງຈາກມາດຕະການອຸດໜູນຂອງລັດຖະບານຫາກໍສິ້ນສຸດລົງ. ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກແປວໄຟສົງຄາມຢູ່ຊ່ອງແຄບຮໍມູສທີ່ກຳລັງລຸກລາມ ເຊິ່ງເປັນສັນຍານເຕືອນວ່ານະໂຍບາຍຫຼຸດພາສີອາກອນອາດເປັນພຽງຢາແກ້ປວດຊົ່ວຄາວ ທີ່ລັດຕ້ອງເລັ່ງຫາທາງອອກໃໝ່ຢ່າງຮີບດ່ວນ.

ອີງຕາມແຈ້ງການຫຼ້າສຸດ, ນັບຕັ້ງແຕ່ເວລາ 06:00 ໂມງ ຂອງວັນທີ 23 ກໍລະກົດ 2026 ເປັນຕົ້ນມາ, ລາຄານໍ້າມັນຂາຍຍ່ອຍໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໄດ້ປັບຂຶ້ນຢ່າງຮຸນແຮງ. ນໍ້າມັນແອັດຊັງພິເສດພຸ່ງຂຶ້ນຮອດ 38,760 ກີບຕໍ່ລິດ (ເພີ່ມຂຶ້ນ 3,220 ກີບ ຫຼື 9.06%), ຂະນະທີ່ ແອັດຊັງທຳມະດາປັບເປັນ 32,740 ກີບ (ເພີ່ມຂຶ້ນ 2,830 ກີບ ຫຼື 9.46%) ແລະ ກາຊວນຂຶ້ນເປັນ 30,880 ກີບຕໍ່ລິດ (ເພີ່ມຂຶ້ນ 2,610 ກີບ ຫຼື 9.23%). ຕົ້ນຕໍຂອງການເໜັງຕີງນີ້ແມ່ນການປະທະກັນຢ່າງດຸເດືອດລະຫວ່າງອີຣານ ແລະ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ຢູ່ຊ່ອງແຄບຮໍມູສ ຫຼັງຈາກຂໍ້ຕົກລົງຢຸດຍິງຊົ່ວຄາວໃນເດືອນມິຖຸນາພັງທະລາຍລົງ ເຊິ່ງເສັ້ນທາງດັ່ງກ່າວເປັນຈຸດລຳລຽງນ້ຳມັນກວ່າ 20% ຂອງໂລກ. 

ການທີ່ອີຣານສົ່ງໂດຣນໂຈມຕີກຳປັ່ນຂົນສົ່ງເຊັ່ນ ເຮືອ Ever Lovely ແລະ Kiku ຕະຫຼອດຈົນເປົ້າໝາຍໃນບາເຣນ ແລະ ຄູເວດ ຈົນພາໄປສູ່ການທີ່ສະຫະລັດຕອບໂຕ້ດ້ວຍການສົ່ງຍົນຮົບຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຖານທັບ, ຄັງເກັບໂດຣນ ແລະ ສູນປະຕິບັດການຂອງອີຣານນັ້ນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ການຂົນສົ່ງຢຸດສະງັກລົງຢ່າງໜ້າໃຈຫາຍ. 

ເຖິງຈະມີການເປີດເສັ້ນທາງສຳຮອງລຽບຊາຍຝັ່ງໂອມານ ແຕ່ຄຳຂູ່ຂອງອີຣານກໍຍັງເປັນເງົາມືດທີ່ສ້າງຄວາມຫວາດຜະວາໃຫ້ນັກລົງທຶນທົ່ວໂລກ ຍູ້ໃຫ້ລາຄານ້ຳມັນດິບເບຣນ (Brent Crude) ໃນຕະຫຼາດໂລກ ພຸ່ງຂຶ້ນ 3-5% ມາແຕະທີ່ລະດັບ 94-96 ໂດລາສະຫະລັດຕໍ່ບາເຣວ ແລະ ລາຄານ້ຳມັນດິບ WTI ກະໂດດຂຶ້ນໄປຢູ່ທີ່ 88-89 ໂດລາສະຫະລັດຕໍ່ບາເຣວ.

ຖ້າເຮົາຢ້ອນກັບໄປໃນໄລຍະເດືອນມີນາຫາເມສາ 2026, ລັດຖະບານລາວໄດ້ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງວ່ອງໄວເພື່ອປ້ອງກັນແຮງກະແທກໃຫ້ປະຊາຊົນ ໂດຍການປະກາດຫຼຸດພາສີອາກອນ (Excise Tax) ນ້ຳມັນແອັດຊັງຈາກ 25% ລົງມາເຫຼືອ 15% ແລະ ຍົກເວັ້ນອາກອນກາຊວນຈາກ 10% ເປັນ 0% ຄິດເປັນມູນຄ່າກວ່າ 1,935 ຕື້ກີບ ແລະ ທີ່ສຳຄັນແມ່ນການອັດສີດເງິນຈາກກອງທຶນອຸດໜູນນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟເຖິງ 493ຕື້ກີບ ເພື່ອສະກັດກັ້ນບໍ່ໃຫ້ລາຄາຂາຍປີກພຸ່ງຂຶ້ນໄວເກີນໄປ. ຕາມການລາຍງານຂອງ ທ່ານນາຍົກ ຢູ່ສະພາ.

 ແຕ່ການນຳໃຊ້ມາດຕະການນີ້ປຽບເໝືອນການສັກຢາແກ້ປວດຂະໜານແຮງ ທີ່ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຊ່ວຍພະຍຸງປາກທ້ອງຂອງສັງຄົມໄດ້ໃນໄລຍະສັ້ນ ແຕ່ມັນກໍເປັນດາບສອງຄົມທີ່ກຳລັງທະຍອຍປາດເລິກເຂົ້າໄປໃນເສັ້ນເລືອດໃຫຍ່ຂອງຄັງເງິນແຫ່ງລັດ. 

ການສູນເສຍລາຍຮັບມະຫາສານທີ່ລັດຖະບານຄວນຈະເກັບໄດ້ເພື່ອນຳໄປໃຊ້ເຂົ້າໃນການພັດທະນາປະເທດ ເຮັດໃຫ້ເກີດຊ່ອງໂຫວ່ທາງງົບປະມານຢ່າງໜັກໜ່ວງ ເຊິ່ງເມື່ອມາດຕະການດັ່ງກ່າວໝົດອາຍຸລົງໃນທ້າຍເດືອນມິຖຸນາ 2026 ທີ່ຜ່ານມາ ລັດຖະບານຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນພາວະກືນບໍ່ເຂົ້າຄາຍບໍ່ອອກ ທ່າມກາງລາຄານ້ຳມັນໂລກທີ່ຍັງສືບຕໍ່ທະຍານຂຶ້ນ.

ເມື່ອຄັງເງິນຂອງລັດເຊິ່ງປຽບສະເໝືອນຫົວໃຈທີ່ສູບສີດເລືອດໄປລ້ຽງທຸກພາກສ່ວນຂອງປະເທດເກີດພາວະບົກແຫ້ງ, ມັນບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງແຕ່ຕົວເລກທີ່ຕິດລົບໃນໜ້າເຈ້ຍບັນຊີ ແຕ່ເປັນຄື້ນສຶນາມິທີ່ສ້າງແຮງສັ່ນສະເທືອນຢ່າງຮຸນແຮງຕໍ່ລະບົບເສດຖະກິດມະຫາພາກ. 

ເມື່ອລັດຖະບານຂາດລາຍຮັບແຕ່ລາຍຈ່າຍຍັງຄົງເດີມ ທາງອອກທີ່ມັກຈະຕາມມາຄືການສ້າງໜີ້ໃໝ່ ຫຼື ພິມເງິນເຂົ້າສູ່ລະບົບ ເຊິ່ງເປັນຕົ້ນເຫດສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ມູນຄ່າຂອງເງິນກີບອ່ອນຕົວລົງຢ່າງໜ້າໃຈຫາຍ. 

ສະພາບການດັ່ງກ່າວໄດ້ຍູ້ໃຫ້ອັດຕາເງິນເຟີ້ພຸ່ງສູງຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ຕົ້ນທຶນການນຳເຂົ້າສິນຄ້າທຸກຊະນິດ ໂດຍສະເພາະນ້ຳມັນ ແລະ ສິນຄ້າອຸປະໂພກບໍລິໂພກແພງຂຶ້ນເປັນເງົາຕາມຕົວ. ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ງົບປະມານສຳລັບໂຄງການພັດທະນາໂຄງສ້າງພື້ນຖານຕ່າງໆກໍຈະຖືກແຊ່ແຂງ, ພາກທຸລະກິດເອກະຊົນທີ່ຮັບເໝົາວຽກນຳລັດຕ້ອງປະເຊີນກັບພາວະຂາດສະພາບຄ່ອງຍ້ອນການເບີກຈ່າຍລ່າຊ້າ ຈົນນຳໄປສູ່ການປິດກິດຈະການ ແລະ ການເລີກຈ້າງງານຄັ້ງໃຫຍ່. 

ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືຂອງປະເທດໃນສາຍຕານັກລົງທຶນຕ່າງຊາດກໍຈະຫຼຸດລົງ ເຮັດໃຫ້ການກູ້ຢືມເງິນຈາກຕ່າງປະເທດຕ້ອງແບກຮັບດອກເບ້ຍທີ່ສູງລິບລິ່ວ ກາຍເປັນພາລະໜີ້ສິນທີ່ຜູກມັດອະນາຄົດຂອງຊາດ.

ສຳລັບພາກສ່ວນປະຊາຊົນແລ້ວ ຜົນກະທົບເຫຼົ່ານີ້ປຽບດັ່ງໂຈນທີ່ປຸ້ນເງິນໃນກະເປົ໋າແບບບໍ່ເຫັນໜ້າ ເພາະຄ່າຄອງຊີບທີ່ແພງຂຶ້ນທຸກວັນໄດ້ເຂົ້າໄປກັດກິນອຳນາດການຊື້ໃຫ້ຫົດຕົວລົງຢ່າງໜັກໜ່ວງ. 

ເງິນຈຳນວນເທົ່າເດີມແຕ່ກັບຊື້ເຄື່ອງໄດ້ໜ້ອຍລົງ ໃນຂະນະທີ່ລັດຖະບານເອງກໍບໍ່ມີກຳລັງເງິນຫຼາຍພໍທີ່ຈະເຂົ້າໄປແຊກແຊງ ຫຼື ອຸດໜູນລາຄາສິນຄ້າຄືແຕ່ກ່ອນ ອັນເຫັນໄດ້ຊັດເຈນຈາກການຍົກເລີກການຫຼຸດພາສີນ້ຳມັນ ແລະ ຄວາມສ່ຽງທີ່ຄ່າບໍລິການພື້ນຖານອື່ນໆອາດຈະຖືກປັບຂຶ້ນ. 

ນອກຈາກນັ້ນ, ພະນັກງານລັດຖະກອນອາດຕ້ອງປະເຊີນກັບການເບີກຈ່າຍເງິນເດືອນທີ່ຊັກຊ້າ ສ່ວນມະນຸດເງິນເດືອນໃນພາກເອກະຊົນກໍຕ້ອງຢູ່ຮ່ວມກັບຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະຖືກປົດອອກຈາກງານທຸກເມື່ອ ເພາະບໍລິສັດຕ້ອງຮັດສາຍແອວເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ. ສຸດທ້າຍແລ້ວ, ເພື່ອຫາລາຍຮັບເຂົ້າຄັງມາກູ້ວິກິດ ລັດຖະບານກໍຈຳເປັນຕ້ອງອອກມາດຕະການຂະຫຍາຍຖານພາສີ ຫຼື ປັບຂຶ້ນອັດຕາອາກອນຕ່າງໆ ເຊິ່ງພາລະອັນໜັກໜ່ວງທັງໝົດກໍໜີບໍ່ພົ້ນທີ່ຈະຖືກຍູ້ມາຍັງບ່າຂອງຜູ້ບໍລິໂພກຂັ້ນສຸດທ້າຍຢ່າງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້.

ວິກິດການຄັ້ງນີ້ຄືຕົວເລັ່ງຊັ້ນດີທີ່ບັງຄັບໃຫ້ລັດຖະບານ ແລະ ທຸກພາກສ່ວນຕ້ອງຫັນໄປຫາວິທີແກ້ໄຂທີ່ຍືນຍົງກວ່າການນຳເງິນຄັງມາລະລາຍຖິ້ມ. ທາງອອກທີ່ຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້ຄືການນຳໃຊ້ການອຸດໜູນແບບສະເພາະກຸ່ມ (Targeted Subsidy) ທີ່ແນໃສ່ຊ່ວຍເຫຼືອພຽງກຸ່ມຜູ້ມີລາຍຮັບໜ້ອຍ, ພາກສ່ວນການຂົນສົ່ງສາທາລະນະ ແລະ ຂະແໜງກະສິກຳທີ່ຈຳເປັນແທ້ໆເທົ່ານັ້ນ. 

ພ້ອມດຽວກັນນີ້, ປະເທດຕ້ອງຮ່ວມກັນເຊີດຊູມາດຕະການປ່ຽນຜ່ານພະລັງງານຢ່າງຈິງຈັງ ໂດຍສະເພາະການຍູ້ແຮງການນຳໃຊ້ລົດໄຟຟ້າ (EV) ແລະ ການຂະຫຍາຍລະບົບຂົນສົ່ງມວນຊົນ ເພື່ອຕັດວົງຈອນການເພິ່ງພານ້ຳມັນນຳເຂົ້າຢ່າງຂາດຕົວ. ການແກ້ໄຂບັນຫາໃນຍຸກນີ້ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດອາໄສພຽງການຫັ່ນພາສີໄດ້ອີກຕໍ່ໄປ, ແຕ່ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການຜ່າຕັດໂຄງສ້າງການຊົມໃຊ້ພະລັງງານຢ່າງຖອນຮາກຖອນໂຄນ ເພື່ອສ້າງພູມຄຸ້ມກັນທີ່ແຂງແກ່ນໃຫ້ແກ່ເສດຖະກິດຂອງຊາດໃນໄລຍະຍາວ.

#ວິກິດນ້ຳມັນ #ລາຄານ້ຳມັນລາວ #ຊ່ອງແຄບຮໍມູສ #ເສດຖະກິດລາວ #ອຸດໜູນພະລັງງານ #ພະລັງງານທາງເລືອກ